රටේ විදේශ ප්රතිපත්තිය විවිධාංගීකරණය කිරීමට සහ දේශීය ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීමට ද අපට බල කෙරී ඇත. එසේ කිරීමට අපොහොසත් වුවහොත් ජාත්යන්තර අර්බුද අතරතුර ශ්රී ලංකාව නැවතත් ආර්ථික පසුබෑමකට මුහුණ දෙනු ඇතැයි ආර්ථික විද්යාඥ, ආචාර්ය අකිලන් කදිරගාමර් සම්මුඛ සාකච්ඡාවක දී පැවසීය.
ප්රශ්නය: ඉරානය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය අතර වත්මන් යුද ආතතිය ඔබ දකින්නේ කෙසේද? එය ලෝකයට යවන පණිවිඩය කුමක්ද?
පිළිතුර: වත්මන් තත්ත්වය සියලු රටවල් සඳහා විශාල අපේක්ෂාවක් සහ වෙනසක් ඇති කරන කාලයක්. විශේෂයෙන් මැද පෙරදිග යුද තත්ත්වය ලෝක දේශපාලනයේ නව හැරීමක් ගෙනැවිත් තිබෙනවා. ඓතිහාසිකව ගත් කල, මෙය හදිසි ගැටුමක් නොවෙයි. අතීතයේ දී, ඉරාකය කුපිත කර ඉරානයට එරෙහිව යුද්ධයක් ආරම්භ කළේ එක්සත් ජනපදයයි. මෙම යුද්ධය දිගු කාලයක් පැවති විට ඉරාන ජනතාව ආහාර හා ජල හිඟය වැනි ප්රධාන අර්බුදවලට මුහුණා. යුද අර්බුද මැද ජීවත් වූ ජනතාව ‘අනුප්රාප්තික යුගය’ යනු කුමක්දැයි දන්නවා. එබැවින් මෙය දිගුකාලීන දේශපාලන න්යාය පත්රයක කොටසක් ලෙස සැලකිය හැකියි.
ප්රශ්නය: ගෝලීය වෙළෙඳපොළේ බොරතෙල් මිල ඉහළ යාමක් ගැන කතාබහක් තියෙනවා. මෙය කොතරම් ඉහළ යාමට ඉඩ තිබේද?
පිළිතුර: යුද තත්ත්වය උත්සන්න වූ විට, තෙල් සැපයුම් මාර්ගවලට බලපෑම් ඇති වෙනවා. මේ නිසා, බොරතෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 120 සිට 150 දක්වා ඉහළ යාමේ හැකියාවක් තිබෙනවා. මේ ආකාරයෙන් තෙල් මිල වැඩි වූ විට, ශ්රී ලංකාව වැනි ආනයන ආර්ථිකයන් ඇති රටවලට එය විශාල බරක්. තෙල් මිල දෙගුණයකින් වැඩි වුවහොත්, අපේ රටේ ආනයන පිරිවැය ද සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි විය හැකියි. මෙය අපගේ දැනටමත් දුර්වල විදේශ විනිමය සංචිත මත දැඩි පීඩනයක් ඇති කරන බව පැහැදිලි කරුණක්.
ප්රශ්නය: මෙම යුද්ධය ශ්රී ලංකාවේ දේශීය ආර්ථිකයේ කුමන අංශවලට සෘජුව ම බලපානු ඇත්ද?
පිළිතුර: සංචාරක අංශයට සහ ආනයන වියදම් යන දෙකටම දැඩි ලෙස බලපාන බව පැහැදිලියි. යුද තත්ත්වය හේතුවෙන් ජාත්යන්තර සංචාර අඩු වූ විට, ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන සංචාරකයින් සංඛ්යාව ද අඩු වෙනවා. මෙය රටට විදේශ විනිමය ඉපැයීම් අඩුවීමට හේතුවක්. අනෙක් අතට, ඉන්ධන මිල ඉහළ යාම විදුලිය හා ප්රවාහන වියදම් වැඩි කරන අතර එමඟින් සියලුම අත්යවශ්ය භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යනවා.
ප්රශ්නය: ශ්රී ලංකාවේ ආහාර සුරක්ෂිතතාව සහ විදේශ ආනයන පිළිබඳ ඔබේ අදහස කුමක්ද?
පිළිතුර: අපි 2010 සිට 2020 දක්වා කාලය තුළ ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 200ක් පමණ වටිනා මුහුදු ආහාර ආනයනය කර තිබෙනවා. දූපත් රාජ්යයක් වීම නිසා මෙතරම් විශාල මුහුදු ආහාර ප්රමාණයක් ආනයනය කිරීම අපගේ ආර්ථික ප්රතිපත්තියේ දුර්වලතාවය පෙන්නුම් කරනවා. ප්රගතිශීලී දේශපාලනය වර්ධනය වන සෑම තැනකම, එක්සත් ජනපද සහ සීඅයිඒ වැනි සංවිධාන හමුදා කුමන්ත්රණ හෝ නායකයින් ඝාතනය කිරීම වැනි ක්රියාකාරකම් සිදු කරන බව නොරහසක්. මෙය සංවර්ධනය වෙමින් පවතින රටවල ස්වයංපෝෂිත ආර්ථිකයන් අඩපණ කිරීමේ ගෝලීය උපාය මාර්ගයක් ලෙස සැලකිය හැකියි.
ප්රශ්නය: මැදපෙරදිග ඊශ්රායලය නිර්මාණය වීම සහ ඒ පිටුපස ඇති දේශපාලනය පිළිබඳව ඔබේ අදහස කුමක්ද?
පිළිතුර: එක්සත් ජනපදය සහ යුරෝපීය රටවල් ඊශ්රායලය නිර්මාණය කළා. ඔවුන් මැද පෙරදිග තම බලපෑම ක්රියාත්මක කිරීමට සහ කලාපයේ ස්වාභාවික සම්පත් පාලනය කිරීමට මෙවලමක් ලෙස ඊශ්රායලය භාවිතා කරනවා. ඒ නිසා එහි සිදුවන ඕනෑම කුඩා චලනයක් ගෝලීය ප්රතිවිපාක ඇති කරනවා.
ප්රශ්නය: ඇමරිකාවේ මිත්ර පාක්ෂික රටවල් පවා දැන් ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය වෙනස් කරමින් සිටින බව කියැවෙනවා නේද ?
පිළිතුර: ඔව්, ඒක ඇත්ත. දැන් කැනඩාව වැනි රටවල් පවා ඔවුන්ගේ විදේශ ප්රතිපත්තිය ගැන නැවත සිතා බලමින් සිටිනවා. ඔවුන්ට තවදුරටත් එක්සත් ජනපදය මත සම්පූර්ණයෙන්ම විශ්වාසය තැබිය නොහැකි බව ඔවුන් තේරුම් ගැනීමට පටන් ගෙන තිබෙනවා. තමන් වැනි රටවල් සමඟ නව සබඳතා ඇති කර ගැනීම ගැන ඔවුන් සිතීම ලෝක දේශපාලනයේ සෞඛ්ය සම්පන්න වෙනසක්.
ප්රශ්නය: මෙම ගෝලීය අර්බුදයෙන් ගොඩ ඒම සඳහා ශ්රී ලංකාව ගත යුතු රාජ්ය තාන්ත්රික පියවර මොනවාද?
පිළිතුර: ශ්රී ලංකාව තම විදේශ ප්රතිපත්තියේ විශාල වෙනසක් ඇති කළ යුතුයි. චීනය සහ ඉන්දියාව කෙරෙහි පමණක් අවධානය යොමු කිරීමෙන් ප්රමාණවත් නැහැ. අප වැනි ඌන සංවර්ධිත අප්රිකානු සහ අග්නිදිග ආසියානු රටවල් සමඟ සමීප සබඳතා පවත්වා ගත යුතුයි. ඔවුන් සමඟ වෙළඳ හා ආයෝජන අවස්ථා නිර්මාණය කර නව ලෝක පිළිවෙළක් කරා ගමන් කළ යුතුයි.
ප්රශ්නය: දේශීය වශයෙන් අපට කළ යුතු වෙනස්කම් මොනවාද?
පිළිතුර: අපේ රට තුළ විවිධ ප්රතිපත්ති සහ ශක්තිමත් ආර්ථික ව්යුහයක් නිර්මාණය කළ යුතුයි. ආනයන අඩු කිරීමෙන් සහ දේශීය නිෂ්පාදනය ප්රවර්ධනය කිරීමෙන් පමණක් අපට එවැනි ජාත්යන්තර යුද තත්ත්වයන්ගෙන් අපගේ ආර්ථිකය ආරක්ෂා කර ගත හැකියි. අපගේ සම්පත් නිසි ලෙස භාවිතා කිරීමෙන් ස්වයං විශ්වාසයක් ලබා ගැනීමට අප උත්සාහ කළ යුතුයි. ජාත්යන්තර දේශපාලනය යනු මිලිටරි ශක්තිය ගැන පමණක් නොව, රටක ආර්ථික ස්නායු ගැන ද අවධානය යොමු කරන තැනක්. ඉරාන-ඇමරිකානු ගැටුම ශ්රී ලංකාවට අවදි කරවන ඇමතුමක් ලෙස සැලකිය හැකියි. අපගේ විදේශ ප්රතිපත්තිය විවිධාංගීකරණය කිරීමට සහ දේශීය ආර්ථිකය ශක්තිමත් කිරීමට අපට බල කෙරී තිබෙනවා එසේ කිරීමට අපොහොසත් වුව හොත් ජාත්යන්තර අර්බුද වල දී ශ්රී ලංකාව නැවත නැවතත් ආර්ථික පසුබෑමකට ලක් වනු ඇති බවට සැකයක් නැහැ.
