පරිසර හිතකාමී විකල්ප ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා ව්යුහගත යාන්ත්රණයක් සමඟ, තනි භාවිත පොලිතින් බෑග් සඳහා නියාමනය කරන ලද බද්දක් වහාම හඳුන්වා දෙන ලෙස ඉල්ලා පරිසර යුක්ති කේන්ද්රය විසින් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට මූලික අයිතිවාසිකම් පෙත්සමක් ගොනු කර ඇත.
තනි භාවිත ප්ලාස්ටික් සහ පොලිතින් නිෂ්පාදන නිසා ඇතිවන පාරිසරික හා සෞඛ්ය බලපෑම් සම්බන්ධයෙන් කඩිනම් නීතිමය මැදිහත්වීමක් ඉල්ලා සිටී.
අංක SCFR 53/2026 දරන මෙම පෙත්සම, පරිසරවේදීන් වන හේමන්ත විතානගේ සහ දිලේන පත්රගොඩ සමඟ එක්ව පරිසර යුක්ති මධ්යස්ථානය (CEJ) විසින් 2026 අප්රේල් 8 වන දින ගොනු කර ඇත.
පෙත්සමෙහි වගඋත්තරකරුවන් ලෙස පාරිභෝගික ආරක්ෂණ අධිකාරිය, මධ්යම පරිසර අධිකාරිය සහ එහි අධ්යක්ෂ ජනරාල්, පරිසර අමාත්ය, පරිසර අමාත්යාංශයේ ලේකම්, මුදල් අමාත්ය, පොලිස්පති සහ නීතිපති ඇතුළු තවත් කිහිප දෙනෙකු ඇතුළත් වේ.
පරිසර හිතකාමී ඇසුරුම් සඳහා පුළුල් පද්ධතියක් ස්ථාපිත කිරීම සඳහා නියෝගයක්, තනි භාවිත පොලිතීන් සඳහා නියාමනය කරන ලද බද්දක් පැනවීම සහ පාරිසරික ආරක්ෂණ මුලපිරීම් සඳහා සහාය වීම සඳහා රජය විසින් පාලනය කරනු ලබන අරමුදලක් නිර්මාණය කිරීම ඇතුළත් වේ. පවතින නීති දැඩි ලෙස ක්රියාත්මක කිරීම සහ ජෛව හායනයට ලක්විය හැකි සහ නැවත භාවිතා කළ හැකි විකල්ප ප්රවර්ධනය කිරීම සඳහා ද පෙත්සම ඉල්ලා සිටී.
ප්ලාස්ටික් බෑග් සහ ආහාර ඇසුරුම් ඒවායේ අඩු පිරිවැය සහ පහසුව නිසා බහුලව භාවිතා වන අතර, ඒවා දිගු කාලීන පාරිසරික උපද්රව ඇති කරන බව මෙම පෙත්සමෙන් අවධාරණය කෙරේ. එවැනි ද්රව්ය මිනිත්තු කිහිපයක් පමණක් භාවිතා කළ ද, ඒවා වසර 400 සිට 1,000 දක්වා පරිසරයේ පැවතිය හැකි බවත්, පරිසර පද්ධති දූෂණය කරන ක්ෂුද්ර ප්ලාස්ටික් බවට බිඳ වැටෙන බවත් එහි සඳහන් වේ. දහනය කිරීමේදී නිකුත් වන විෂ වායූන් විවිධ රෝග සඳහා දායක වන බවට ද පෙත්සම අනතුරු අඟවයි.
පෙත්සම්කරුවන් “ගාස්තුවක්” සහ “බද්දක්” අතර වෙනස අවධාරණය කරමින්, 2008 අංක 26 දරන පරිසර සංරක්ෂණ බදු පනත යටතේ නිසි බදු ක්රමයක් ක්රියාත්මක කළ යුතු බවට තර්ක කරති. අඛණ්ඩ උල්ලංඝනයන් සඳහා ප්රධාන හේතුවක් ලෙස බලාත්මක කිරීමේ ආයතන අතර සම්බන්ධීකරණයක් නොමැතිකම ද ඔවුන් උපුටා දක්වයි.
වත්මන් තත්ත්වය පරිසරය ආරක්ෂා කිරීමට රාජ්යයේ බැඳීම, “දූෂකයා ගෙවයි” යන මූලධර්මය සහ ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ 12(1) වගන්තිය යටතේ පිරිසිදු පරිසරයක් සඳහා පුරවැසියන්ගේ මූලික අයිතිය උල්ලංඝනය කරන බව අයදුම්පතෙහි සඳහන් වේ.
