ශ්රී ලංකාවේ ලියාපදිංචි කුඩා සමාගම් හරහා ඩොලර් නීති විරෝධී ලෙස විදේශයන්ට මාරු කිරීම වැළැක්වීම සඳහා රජය සහ ශ්රී ලංකා මහ බැංකුව එක්ව හදිසි සහ දැඩි පාලන ක්රියා පටිපාටි හඳුන්වා දී ඇත.
මෙම පියවර ගනු ලැබුවේ ආසන්න වශයෙන් ඇමරිකානු ඩොලර් මිලියන 85ක දැවැන්ත විදේශ විනිමය වංචාවක් මෑතකදී සොයා ගැනීමෙන් පසුවය.
විමර්ශනවලින් හෙළි වී ඇත්තේ මෙම වංචාව දේශීය සමාගම් 105ක සංවිධානාත්මක ජාලයක් බවත්, ඔවුන් නිතර නම් වෙනස් කරන බවත්, මාස හයක් පමණ ක්රියාත්මක වන බවත්, පසුව අතුරුදහන් වන බවත්ය.
මෙම සමාගම් කිසිදු භාණ්ඩයක් ආනයනය නොකර රටින් පිටතට ඩොලර් ගෙන යාම සඳහා ව්යාජ ඊමේල් සහ විදුලි පණිවුඩ භාවිතා කරමින් කටයුතු කර ඇති බව අනාවරණය වී තිබේ.
මෙම ක්රියාකාරකම් සඳහා නීතියේ ඇති හිඩැස් පිරවීම සඳහා මුදල් අමාත්යවරයා විසින් 2026 අංක 06 දරන ආනයන හා අපනයන (පාලන) රෙගුලාසි ප්රකාශයට පත් කර ඇත. ඒ අනුව, ආනයනකරුවෙකුගේ තොරතුරු සම්පූර්ණයෙන් සත්යාපනය කර නොමැති නම් සහ ඔහු ශ්රී ලංකා රේගුවේ ලියාපදිංචි වී නොමැති නම්, වාණිජ බැංකුවලට ඩොලර් අත්තිකාරම් නිකුත් කිරීම සම්පූර්ණයෙන්ම තහනම් වේ.
තව ද, ආනයනවලට අදාළ සෑම විදේශ මුදල් ගනුදෙනුවක් සඳහාම අනන්ය හඳුනාගැනීමේ අංකයක් ජනනය කිරීමට බැංකුවලට දැන් අවශ්ය වනු ඇත. මෙම දත්ත, ආනයනකරුගේ බදු ගෙවන්නාගේ හඳුනාගැනීමේ අංකය, බැංකු විස්තර සහ ලිපිනය සමඟ, වංචනික ආනයන නිරීක්ෂණය කිරීම සඳහා වහාම රේගු දෙපාර්තමේන්තුවට යවනු ලැබේ.
නීත්යානුකූල වෙළඳාමට බාධාවක් නොවන පරිදි, රටින් පිටවන සෑම භාණ්ඩ ඩොලරයක්ම රටට ඇතුළු වන භාණ්ඩවලට සමාන වටිනාකමක් ඇති බව සහතික කිරීම සඳහා ආනයන හා අපනයන පාලන දෙපාර්තමේන්තුව නව අධීක්ෂණ පද්ධතියක් හඳුන්වා දී ඇත.
මේ අතර, මෙම සමාගම්වලට උදව් කළ දේශපාලනඥයින්, රජයේ නිලධාරීන් සහ බැංකු සේවකයින් හඳුනා ගැනීම සඳහා මධ්යම විමර්ශන කාර්යාංශය, මූල්ය අපරාධ විමර්ශන ඒකකය සහ රේගුව ඒකාබද්ධ පරීක්ෂණ ආරම්භ කර ඇති අතර, හඳුනාගත් සමාගම්වල ඉතිරි බැංකු ගිණුම් ද අත්හිටුවා ඇත.
මීට අමතරව, අපනයනකරුවන් විදේශ මුදල් රට තුළට ගෙන ඒම දිරිමත් කිරීම සඳහා 2026 අංක 02 දරන අපනයන ආදායම නැවත මෙරටට ගෙන්වා ගැනීමේ රෙගුලාසි ද මහ බැංකුව විසින් ගැසට් කර ඇත.
මෙමගින් අපනයනකරුවන්ට තම විදේශ ඉපැයීම් ශ්රී ලංකා රුපියල් බවට පරිවර්තනය කිරීමට ගතවන කාලය සැලකිය යුතු ලෙස අඩු වී ඇත. එවැනි කෘතිම ඩොලර් ඉල්ලුම් සහ වංචා වළක්වා ඇති බැවින්, ශ්රී ලංකා රුපියලේ අගය ස්ථාවර වී ශක්තිමත් වී ඇත.
ව්යාපාරික ආරංචි මාර්ග පවසන්නේ මෙම ප්රතිසංස්කරණ ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සහ ආයෝජකයින් අතර ශ්රී ලංකාවේ මූල්ය විශ්වසනීයත්වය ඉහළ නංවා ඇති බවයි.
කෙසේ වෙතත්, මෙම හදිසි ප්රතිපත්ති වෙනස්කම් හේතුවෙන්, නීත්යානුකූල ආනයනකරුවන් රේගු ලියාපදිංචි කිරීම් වලදී යම් ප්රමාදයන්ට මුහුණ දෙන බවත්, අපනයනකරුවන්ගේ සංවිධානාත්මක නම්යශීලීභාවයට බලපා ඇති බවත්, ආර්ථිකයට මෙම කෙටි කාලීන පරිපාලන බාධක අවශෝෂණය කර ගැනීමට සිදුවන බවත් පෙන්වා දී ඇත.
