යුක්රේනයේ සමහර අවි වලට ගමන් කළ හැකි වේගය සහ SpaceX හි Starlink අන්තර්ජාල ජාලය සමඟ සම්බන්ධව සිටිය හැකි වේගය සීමා කිරීම පිටුපස එක්සත් ජනපද රජය සිටිය හැකි බව එලොන් මස්ක් යෝජනා කර තිබේ.
ස්ටාර්ලින්ක් යනු කියෙව්ට රුසියානු ඉලක්ක වෙත ඩ්‍රෝන යානා මෙහෙයවීමට සහ තමන්ගේම අහස ආරක්ෂා කර ගැනීමට ඉඩ සලසන අත්‍යවශ්‍ය මෙවලමකි, නමුත් අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ යුක්රේනය පැවසුවේ අනපේක්ෂිත නව වේග සීමාවන් එහි යුධ පිටියේ මෙහෙයුම් වලට බාධා කරන බවයි.
ජනාධිපති වොලොඩිමියර් සෙලෙන්ස්කිගේ උපදේශකයෙකු පැවසුවේ මෙම සීමාවන් අහම්බයක් නොවන බවත් ඒවා කියෙව් සහ වොෂින්ටනය අතර ඇති නවතම මතභේදවලට සම්බන්ධ බවත්ය.
ස්ටාර්ලින්ක් හි හමුදා ශ්‍රේණියේ සහෝදර සේවාව වන ස්ටාර්ෂීල්ඩ්, එක්සත් ජනපද රජය විසින් පාලනය කරනු ලබන බවත්, “වේගය හෝ භාවිතය පිළිබඳ ඕනෑම සීමාවක් එක්සත් ජනපද හමුදාව සහ අවසානයේ [එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා] විසින් තීරණය කරනු ලබන” බවත් මස්ක් පැවසීය.
සම්බන්ධතාවය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා යුක්රේන නිලධාරීන්ගේ ඉල්ලීම්වලට මස්ක් ප්‍රතිචාර දක්වමින් සිටියේය. “එය වැරැද්දක් යැයි මම සිතනවා, සමහර විට [විශාල] තාක්ෂණික ගැටළුවක් ද විය හැකියි. නමුත් සිදුව ඇති දේ ගැන මම කිසිවක් දන්නේ නැහැ. නමුත් අපි ඉල්ලා සිටින්නේ … [එය] ක්‍රියාත්මක කරන ලෙසයි.” මක්ස් පැවසුවේය.
මස්ක්ගේ ස්ටාර්ලින්ක්, අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ වේග සීමාවන් පැයට කිලෝමීටර 160 දක්වා සීමා කළේය, එනම් ඊට වඩා වේගයෙන් ගමන් කරන ඕනෑම ආයුධයකට ජාලයට සම්බන්ධතාවය අහිමි විය.
බදාදා සවස් වන විට එය අර්ධ වශයෙන් ප්‍රතිසංස්කරණය කර ඇති බව යුක්රේනයේ හිටපු ආරක්ෂක අමාත්‍ය මයිකයිලෝ ෆෙඩෝරොව් පැවසීය.
“ස්ටාර්ෂීල්ඩ් හි වේග සීමාව සම්පූර්ණයෙන්ම ඉවත් කිරීම දැන් යුක්රේනයේ ආරක්ෂාව සඳහා ඉතා වැදගත්” යැයි ඔහු X හි ලිවීය, එලොන් මස්ක්ට ස්තූති කරමින් සහ ඔහුගේ “අඛණ්ඩ සහයෝගය” ඉල්ලා සිටියේය.
පැයකට පමණ පසු, මස්ක් එම සටහනට පිළිතුරු දෙමින්, තම සමාගමේ මැදිහත්වීම ආරක්ෂා කළේය.
“ස්ටාර්ෂීල්ඩ් හිමිකාරීත්වය දරනු ලබන්නේ සහ පාලනය කරනු ලබන්නේ එක්සත් ජනපද රජය විසිනි. වේගය හෝ භාවිතය පිළිබඳ ඕනෑම සීමාවක් තීරණය කරනු ලබන්නේ එක්සත් ජනපද හමුදාව සහ අවසානයේ POTUS විසිනි,” ඔහු ලිවීය.
ස්ටාර්ලින්ක් “සිවිල් හෝ ආරක්ෂක ක්‍රියාකාරකම් සඳහා වන අතර එය ප්‍රහාරාත්මක මිලිටරි ක්‍රියාමාර්ග සඳහා භාවිතා කළ නොහැකි බවත්, එසේ කිරීම වාණිජ සමාගමකට නුසුදුසු බවත්” මස්ක් තවදුරටත් පැවසීය.
ඇමරිකානු රජය මේ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දක්වා නොමැත.
සමාගම් දෙකම මස්ක්ගේ ස්පේස්එක්ස් සතු වුව ද, ස්ටාර්ලින්ක් යනු විශේෂයෙන් දුරස්ථ ප්‍රදේශවලට අන්තර්ජාල ප්‍රවේශය සැපයීම සඳහා පහත් පෘථිවි කක්ෂයේ චන්ද්‍රිකා භාවිතා කරන සිවිල් සේවාවක් වන අතර ස්ටාර්ෂීල්ඩ් රජයේ සහ හමුදා භාවිතය සඳහා නිර්මාණය කර ඇත.
අඟහරුවාදා රාත්‍රියේ රුසියාව යුක්රේනයට එරෙහිව මාරාන්තික ප්‍රහාර දියත් කිරීමත් සමඟ කියෙව්හි පුද්ගලයින් කිහිප දෙනෙකු මිය ගිය අතර යුක්රේන හමුදාව භාවිතා කරන සන්නිවේදන සහ බලශක්ති පහසුකම්වලට ද පහර දුන් බව නිලධාරීහු පැවසූහ.
එය රුසියාවෙන් එල්ල වූ “විශාලතම ප්‍රහාරවලින් එකක්” බවත්, “ඩ්‍රෝන යානාවලින් සැලකිය යුතු කොටසක් වෙඩි තබා බිම හෙළූ” අතර, “පහර දීම් ද” සිදු වූ බවත් සෙලෙන්ස්කි පැවසීය.
යුක්රේනය පුරා අවම වශයෙන් 600,000 ක ජනතාවකට විදුලිය විසන්ධි වී ඇති අතර, ඩ්‍රෝන යානා පහර දීමට පෙර පැමිණෙන බවට කිසිදු අනතුරු ඇඟවීමක් නොලැබුණු බව නිවැසියන් පැවසූහ.
“මෙම ක්‍රියාව අහම්බයක් විය නොහැකි බවත් එය වත්මන් දේශපාලන තත්වයට සම්බන්ධ බවත් පැහැදිලියි,” සෙලෙන්ස්කිගේ උපදේශක සර්හි බෙස්ක්‍රෙස්ට්නොව් බදාදා උදෑසන ටෙලිග්‍රෑම් හි ලිවීය.
යුක්රේනය රුසියානු බලශක්ති පහසුකම්වලට දිගින් දිගටම ප්‍රහාර එල්ල කිරීමත් සමඟ ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්‍රම්ප් කෙරෙහි වඩ වඩාත් කලකිරීමට පත්ව ඇත.
ට්‍රම්ප්ගේ බලශක්ති සටන් විරාමයට අත්සන් නොකළහොත් බුද්ධි තොරතුරු බෙදා ගැනීම සීමා කරන බවට එක්සත් ජනපදය තර්ජනය කළ බව සෙලෙන්ස්කි පවසා ඇතත්, අඟහරුවාදා ට්‍රම්ප් එය ප්‍රතික්ෂේප කළේය.
බදාදා ලන්ඩන් සංචාරයකදී කතා කරමින් සෙලෙන්ස්කි පැවසුවේ එක්සත් ජනපදය තම ඩීසල් ටොන් 300,000ක් ආනයනය කිරීමට රුසියාව සමඟ ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමෙන් පසු තමා පාවා දුන් බවක් දැනුණු බවයි.
මූලාශ්‍රය: බීබීසී
