මාධ්ය හමුවක් කැඳවමින් ජනපති අනුරට රවීගෙන් විශේෂ ලිපියක්
ගෝලීය දේශපාලන වෙනස්වීම්වල වාසිය වහාම ජනතාවට දිය යුතු බවට සහ බදු ප්රතිපත්තියේ අසාධාරණත්වය නිවැරදි කරන ලෙසට හිටපු මුදල් අමාත්ය පාර්ලිමේන්තු මන්ත්රී රවී කරුණානායක මහතා ජනාධිපතිවරයාගෙන් ඉල්ලා සිටිමින් විකල්ප යෝජනා මාලාවක් ඉදිරිපත් කරයි.
මාධ්ය හමුවකදී කරුණු දක්වමින් ඔහු ඒ සම්බන්ධයෙන් අදහස් දැක්විය.
වර්තමාන රජයේ ආර්ථික කළමනාකරණය, බදු ප්රතිපත්තිය සහ ජාත්යන්තර මූල්ය ආයතනවල දත්ත කෙරෙහි දැඩි විවේචනයක් එල්ල කරමින් හිටපු මුදල් අමාත්ය රවී කරුණානායක ආර්ථික සහන කඩිනම් කිරීම සඳහා වන යෝජනා කිහිපයක් රට හමුවේ තබා ඇත. ගෝලීය දේශපාලන ප්රවණතා සහ දේශීය බදු ක්රමයේ ඇති අසමතුලිතතාවයන් මෙහිදී ප්රධාන අවධානයට ලක්ව තිබේ.
ගෝලීය සාමය, තෙල් මිල සහ පොලී අනුපාත පාලනය
සිදුවෙමින් පවතින්නේ කුමක්ද ? : ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් සහ ඉරානය අතර ඇති විය හැකි නව එකඟතාවන් හේතුවෙන් මැදපෙරදිග කලාපයේ සාමකාමී වටපිටාවක් නිර්මාණය වෙමින් පවතින බව රවී කරුණානායක පෙන්වා දෙයි. මෙහි සෘජු ප්රතිඵලයක් ලෙස ලෝක වෙළඳපොළේ තෙල් මිල පහළ යාමේ ප්රවණතාවක් පවතී.
ක්ෂණික සහන: ලෝක වෙළඳපොළේ මිල වැඩි වන විට වහාම මිල ඉහළ දැමූ ආකාරයටම, මිල අඩු වන විට එහි වාසිය ප්රමාදයකින් තොරව පාරිභෝගිකයාට ලබා දිය යුතුය.
පොලී අනුපාත: මැදපෙරදිග යුදමය තත්ත්වය නිසා ඇති වූ උද්ධමනය පාලනය කිරීමට මහ බැංකුව පොලී අනුපාත ඉහළ දැමූ නමුත්, දැන් එම තත්ත්වය සමනය වෙමින් පවතින බැවින් පොලී අනුපාත වහාම පහත හෙළිය යුතුය.
සමබර නිරීක්ෂණය: ගෝලීය තෙල් මිල අඩුවීම දේශීය පිරිවැය අඩු කිරීමට දායක වන නමුත්, ශ්රී ලංකාවේ පවතින දිගුකාලීන ණය වගකීම් සහ මහ බැංකුවේ ස්වාධීන මුදල් ප්රතිපත්ති රාමුව තුළ පොලී අනුපාත ක්ෂණිකව වෙනස් කිරීම සංකීර්ණ ක්රියාවලියකි.
බදු ක්රමයේ අසාධාරණත්වය සහ දේශීය ව්යාපාරිකයාගේ අර්බුදය
මූලික ගැටලුව: දේශීය සමාගම් සහ ජාත්යන්තර ඩිජිටල් සේවා සපයන්නන් (Google, Starlink වැනි) අතර පවතින බදු අය කිරීමේ ක්රමවේදයේ පැහැදිලි අසමානතාවයක් පවතින බව හිටපු අමාත්යවරයා අනාවරණය කරයි. මෙය දේශීය ව්යාපාර බිඳවැටීමට හේතු විය හැක.
විදේශීය ඩිජිටල් සමාගම් (Google, Starlink වැනි) ඔවුන්ගෙන් බදු අය කරනු ලබන්නේ ඔවුන් එකතු කරන අගය (Value-added component) මත පමණක් වන බැවින් එය සහනදායී මට්ටමක පවතී.
දේශීය ලියාපදිංචි සමාගම්: ලංකාවේ ලියාපදිංචි දේශීය සමාගම්වලින් ඔවුන්ගේ සමස්ත පිරිවැටුම (Turnover) මත 18% ක අධික බද්දක් අය කරන බැවින් ඔවුන් දැඩි අපහසුතාවයකට සහ අවාසිදායක තත්ත්වයකට පත්ව ඇත.
විසඳුම/බලපෑම: මෙම අසමානතාවය හේතුවෙන් දේශීය ව්යාපාරිකයන් අපහසුතාවයට පත්වන බැවින්, දෙපාර්ශවයටම එක හා සමානව බදු පැනවීමේ ප්රතිපත්තියක් (Equal treatment) තිබිය යුතු බව රවී කරුණානායක රජයෙන් ඉල්ලා සිටී.
දේශීය සහ විදේශීය යන දෙපාර්ශවයටම එක හා සමාන බදු ප්රතිපත්තියක් (Equal Treatment) වහාම ක්රියාත්මක කළ යුතුය. නැතහොත් දේශීය ව්යාපාරිකයා තරඟකාරීත්වයෙන් ඉවත් වීමට සිදුවනු ඇත.
පරිභෝජන ණය, රාජ්ය ප්රසම්පාදනය සහ සැබෑ වර්ධනය
බැංකු පද්ධතියේ හැසිරීම: වර්තමාන බැංකු පද්ධතිය හරහා සිදුවන ණය මැවීම්වලින් බහුතරයක් (ලීසිං, උකස්, ක්රෙඩිට් කාඩ්) යොමුවන්නේ එදිනෙදා පරිභෝජනය සහ ජීවිතය ගැටගසා ගැනීමටය. රටක දිගුකාලීන ආර්ථික වර්ධනයට අවශ්ය ප්රාග්ධන වියදම් (Capital Expenditure) සඳහා මුදල් වෙන්වීම බරපතළ ලෙස අඩු වී ඇත.
ප්රසම්පාදන සංශෝධනය: දැනට පවතින රජයේ ප්රසම්පාදන ක්රමවේදය ඉතා පැරණි සහ ගතානුගතික එකකි. එය වර්තමාන ඩිජිටල් තාක්ෂණයට සහ ප්රායෝගික මට්ටමට ගැලපෙන සේ වහාම සංශෝධනය කළ යුතුය.
දත්ත සහ යථාර්ථය: ලෝක බැංකු දත්තවල රටේ ආර්ථික වර්ධනය 5.1% ක් ලෙස සටහන් වුවද, එය මහපොළොවේ ජීවත්වන ජනතාවට දැනෙන්නේ නැත. සැබෑ සහනයක් සඳහා අවම වශයෙන් 8%-9% ක වර්ධන වේගයක් අවශ්ය වේ.
- ජනාධිපතිවරයා වෙත යැවූ ලිපිය:
පසුගිය රජය IMF සමඟ වසර 3කට 5%ක උද්ධමනයක් පවත්වා ගැනීමට ගිවිසුම් ගසා ඇති මුත්, ආසියාවේ අනෙක් රටවල (ඉන්දියාව, තායිලන්තය) එය 2%-3% මට්ටමේ පවතින බැවින් ජනතාවට අනවශ්ය බරක් නොපටවා රුපියල ශක්තිමත් කිරීමට කටයුතු කරන ලෙස ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක ගෙන් ලිඛිතව ඉල්ලා ඇත.
