එක්සත් ජාතීන්ගේ වධහිංසා වැළැක්වීමේ අනුකමිටුව ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරයක් අරඹයි

වධහිංසා වැළැක්වීම පිළිබඳ එක්සත් ජාතීන්ගේ අනුකමිටුව  (Subcommittee on Prevention of Torture – SPT) සිය අවසන් සංචාරයෙන් වසර හතකට පසු අද (ජුනි 15) සිට 24 දක්වා ශ්‍රී ලංකාවේ සංචාරක නිරත වන බව එක්සත් ජාතීන් පවසයි.

මෙම සංචාරයේ දී ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් විසින් ප්‍රතිසංස්කරණ අනුගමනය කර තිබේ ද සහ රැඳවුම් භාරයේ සිටින පුද්ගලයින් සඳහා හෝ ඔවුන්ගේ නිදහස අහිමි කළ හැකි වෙනත් ස්ථානවල ආරක්ෂාව ශක්තිමත් කර තිබේ ද යන්න තක්සේරු කිරීමට නියමිතය.

“2019 දී අපගේ අවසන් සංචාරයේ සිට, ශ්‍රී ලංකා රජය වධහිංසා වැළැක්වීමේ වැදගත් පියවරක් වන එහි ජාතික වැළැක්වීමේ යාන්ත්‍රණය නම් කර ඇත” SPT නියෝජිත කණ්ඩායමේ ප්‍රධානී අයිෂා ෂුජුනේ මුහම්මද් පැවසුවාය.

“නිවාරණ චාරිකා සිදු කිරීමට අමතරව, අපගේ ඉදිරි මෙහෙයුම යාන්ත්‍රණයේ ක්‍රියාකාරිත්වය ඇගයීම සහ පසුගිය වසරවල බලධාරීන් අපගේ නිර්දේශ ක්‍රියාත්මක කර ඇති ආකාරය තක්සේරු කිරීම මෙම සංචාරයේ අරමුණයි” ඇය තවදුරටත් පැවසුවාය.

“වධහිංසා සහ අයුතු ලෙස සැලකීම වැළැක්වීම ශක්තිමත් කිරීම සඳහා අපගේ සහයෝගී ප්‍රයත්නයන්හි කොටසක් ලෙස ශ්‍රී ලංකාවේ වැළැක්වීමේ යාන්ත්‍රණය සමඟ කටයුතු කිරීමට සහ ඒකාබද්ධ සංචාර පැවැත්වීමට අපි විශේෂයෙන් බලාපොරොත්තු වෙමු,” ඇය පැවසුවාය.

ශ්‍රී ලංකාව   2017 දී වධහිංසා පැමිණවීම සහ අනෙකුත් කුරිරු, අමානුෂික හෝ අවමන් සහගත සැලකිලි හෝ දඬුවම්වලට එරෙහි සම්මුතියේ විකල්ප ප්‍රොටෝකෝලයට (Optional Protocol to the Convention against Torture and Other Cruel, Inhuman or Degrading Treatment or Punishment – OPCAT) එකඟ විය.

එහි විධානය යටතේ, SPT හට විකල්ප ප්‍රොටෝකෝලයට අයත් ඕනෑම රාජ්‍ය පාර්ශවකරුවෙකු බැලීමට සහ ජනතාවගේ නිදහස අහිමි වී ඇති හෝ අහිමි විය හැකි ස්ථානවලට දැනුම් දීමකින් තොරව සංචාර පැවැත්විය හැකිය. සෑම සංචාරයකදීම, SPT නියෝජිතයින් රජයේ නිලධාරීන්, ජාතික වැළැක්වීමේ යාන්ත්‍රණයේ සාමාජිකයින්, සිවිල් සමාජ නියෝජිතයන් සහ අනෙකුත් එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතන හමුවෙයි.

සංචාරය අවසානයේ දී, OPCAT හි 16 වන වගන්තියට අනුකූලව, SPT ආයතනය සිය රහසිගත මූලික නිරීක්ෂණ ශ්‍රී ලංකා රජයට සහ ජාතික වැළැක්වීමේ යාන්ත්‍රණයට ඉදිරිපත් කරනු ඇත. පසුව නියෝජිත කණ්ඩායම රාජ්‍ය පාර්ශවය සඳහා එහි සොයා ගැනීම් සහ නිර්දේශ අඩංගු රහස්‍ය වාර්තාවක් සකස් කරනු ඇත. OPCAT රාමුවට අනුකූලව, ශ්‍රී ලංකා බලධාරීන් එය ප්‍රසිද්ධ කරන ලෙස ඉල්ලා සිටින තුරු සහ එම වාර්තාව රහසිගතව පවතිනු ඇත. 2019 දී SPT ආයතනයේ ශ්‍රී ලංකා සංචාරයෙන් පසුව නිකුත් කරන ලද වාර්තාව මේ දක්වා ප්‍රසිද්ධ කර නොමැත.

SPT නියෝජිත පිරිසට නියෝජිත ප්‍රධානී (මාලදිවයින), ජකුබ් ජූලියන් චෙපෙක් (පෝලන්තය), නිකා ක්වාරට්ස්කෙලියා (ජෝර්ජියාව), ඇනිකා ටොම්සික් (ක්‍රොඒෂියාව) සහ මානව හිමිකම් පිළිබඳ මහ කොමසාරිස් කාර්යාලයේ මානව හිමිකම් නිලධාරීන් දෙදෙනෙකු ඇතුළත් වේ.

මූලාශ්‍රය – https://www.ohchr.org/en/press-releases/2026/06/un-torture-prevention-body-revisit-sri-lanka