මැදපෙරදිග යුද්ධය දැන් එහි දෙවන අදියරට පිවිස ඇති අතර, එය තවදුරටත් තීව්ර වී ඉදිරි මාස තුනකට වඩා වැඩි කාලයක් පැවතුනහොත්, IMF ගිවිසුම්වල වෙනස්කම් සිදු කිරීමට අවශ්ය වනු ඇති අතර ගෝලීය ආර්ථික කම්පනවලට මුහුණ දීමට රජය ඥානවන්තව හා කල්තියා සූදානම් විය යුතු බව ආර්ථික විද්යාඥ ධනනාත් ප්රනාන්දු පැවසීය.
ඊයේ (06) කොළඹ පැවති මාධ්ය හමුවක දී ඔහු මෙම අදහස් පළ කළේය. ඔහු කළ සම්පූර්ණ දේශනය පහත පළ වේ.
- අභියෝග ජය ගන්න විසඳුම්
වත්මන් මැදපෙරදිග යුද තත්ත්වය හේතුවෙන් ගෝලීය මට්ටමින්, විශේෂයෙන් බලශක්ති ක්ෂේත්රයට විශාල බලපෑමක් ඇති වී ඇති බව ඔහු පැවසීය. ශ්රී ලාංකික පාරිභෝගිකයින්ට ද එහි ප්රතිවිපාක විඳීමට සිදුවනු ඇත. මෙය පාලනය කිරීමට ක්රම දෙකක් තිබේ. පළමුවැන්න නම්, ලෝක වෙළඳපොළ මිල ගණන්වලට අනුකූලව දේශීය මිල ගණන් උච්චාවචනය වීමට ඉඩ දීමයි. මෙයට ඉඩ දෙන්නේ නම්, වත්මන් ලෝක වෙළඳපොළ තත්ත්වය මත පදනම්ව ගෘහස්ත ගෑස්, ඩීසල් සහ පෙට්රල් මිල තවදුරටත් ඉහළ යාමට ඉඩ ඇත.
දෙවන ක්රමය නම්, රජය සතුව දැනට ඉතිරිව ඇති රුපියල් බිලියන 900ක් පමණ භාවිතා කරමින් ඉන්ධන හෝ වෙනත් ප්රධාන බලශක්ති ප්රභවයන් සඳහා යම් සහනාධාරයක් ලබා දීමයි. අප තෝරා ගන්නා මෙම විසඳුම් දෙකෙන් කුමක් වුවත්, අපට ධනාත්මක සහ ඍණාත්මක ප්රතිවිපාක දෙකටම මුහුණ දීමට සිදුවනු ඇත. වෙළඳපළ මිල ගණන් අනුව දේශීය මිල ගණන් උච්චාවචනය වීමට ඉඩ දුන්නොත්, බලශක්ති මිල ඉහළ යාම නිසා නිෂ්පාදිත භාණ්ඩවල මිල ගණන් ද ඉහළ යනු ඇත. සාමාන්ය ජනතාවගේ වචන වලින් කිවහොත්, සහල් සිට කොත්තු රොටි දක්වා සෑම දෙයකම මිල වේගයෙන් ඉහළ යනු ඇත.
- සහනාධාර ලබාදීම
අනෙක් අතට, රජය සහනාධාරයක් ලෙස යම් මුදලක් ලබා දීමට තීරණය කළ හොත්, එනම්, වෙළඳපළ මිල වැඩි වුවහොත්, රජය ඩීසල් සඳහා රුපියල් 100ක් සහ පෙට්රල් සඳහා රුපියල් 20ක් ලබා දෙනු ඇත, දැනටමත් පවසා ඇති පරිදි, අප ඉතිරි කර ඇති ඉතිරි මුදල් මේ සහන සඳහා වියදම් කළ යුතුය. මේ අනුව, අපි නැවතත් අභියෝගාත්මක තත්වයකට මුහුණ දෙන්නෙමු.
ආර්ථික වශයෙන්, වෙළඳපළ මිල ගණන් අනුව මිල ගණන් උච්චාවචනය වීමට ඉඩ දීම වඩා සුදුසුය. කෙසේ වෙතත්, අස්වැසුම වැනි සමාජ ආරක්ෂණ යෝජනා ක්රම හරහා සහනාධාර ලබා දිය යුතුය. මේ ආකාරයෙන්, දුප්පතුන්ට සෘජුවම සහනාධාර ලබා දීමෙන් රජයේ ඉතිරිකිරීම් වලින් කුඩා ප්රමාණයක් වැය වේ. ඊට පටහැනිව, මුළු ඉන්ධන සහනාධාර ලබා දෙන්නේ නම්, එම මුදල් බොහෝ දුරට යන්නේ ධනය හිමි අය වෙතය. මක්නිසාද යත් වැඩිපුරම ඉන්ධන භාවිතා කරන්නේ එම බර දරාගත හැකි පුද්ගලයින්ය.
- ගෑස් මිල ඉහළ යාම
වර්තමානයේ LP ගෑස් මිල සැලකිය යුතු ලෙස වැඩි කර ඇත. ලෝක වෙළඳපොළේ පවතින යුදමය වාතාවරණය ගෑස් ඇතුළු පෙට්රල් සහ ඩීසල් මිල සීඝ්රයෙන් ඉහළ යාමට හේතු වී තිබේ. ඒ අනුව මෙම මිල වැඩිවීම සිදු කර ඇත. මේ හේතුවෙන් සියලුම ආහාර ද්රව්ය සහ අනෙකුත් භාණ්ඩවල නිෂ්පාදන පිරිවැය ඉහළ යනු ඇත.ෙ
මෙම මිල වැඩි වීම රජයේ ඉතුරුම් වලින් මිල අඩු කිරීමට උත්සාහ කළහොත්, යුද්ධය කොපමණ කාලයක් පවතිනු ඇත්දැයි අපට අනාවැකි කිව නොහැකි නිසා අපගේ සියලු ඉතිරිකිරීම් අවසන් වනු ඇත. යුද්ධය ආරම්භ වී එහි දෙවන අදියරට පිවිස දැන් මාසයකට වැඩි කාලයක් ගත වී ඇත. ඊළඟට කුමක් සිදුවේ දැයි අනාවැකි කිව නොහැකි තත්ත්වයකට ලෝකය පත්ව ඇත. එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස භාණ්ඩ, සේවා, එළවළු, පලතුරු සහ ආහාර ද්රව්යවල මිල ඉහළ යනු ඇත. පොහොර මිල ඉහළ යාම අනාගතයේදී කෘෂිකාර්මික නිෂ්පාදනයට බලපාන අතර අනාගතයේ දී ආහාර ද්රව්යවල මිල තවදුරටත් ඉහළ යනු ඇත.
මෙම තත්ත්වය දිගටම පැවතුනහොත්, ශ්රී ලංකාවේ ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වනු ඇත. පසුගිය වසරේ අපට යම් ආර්ථික වර්ධනයක් තිබුණි. නමුත් භාණ්ඩවල මිල ඉහළ යාම නිසා මිනිසුන් තම වියදම් අඩු කරනු ඇත. එක් පුද්ගලයෙකුගේ වියදම් තවත් කෙනෙකුගේ ආදායමක් වන බැවින්, ජනතාවගේ වියදම් අඩු වන විට, ආර්ථිකය මන්දගාමී වනු ඇත.
- ඩීසල් මිල කොයිබට ද ?
වත්මන් ලෝක වෙළඳපොළ තත්ත්වය දෙස බලන විට, ශ්රී ලංකාවේ ඩීසල් ලීටරයක මිල රුපියල් 600ක් පමණ විය යුතුය. මෙම රුපියල් 600 යනු රජය විසින් පනවන ලද බදු සහ යම් ලාභ අනුපාතයක් ඇතුළත් මුදලකි. නමුත් වත්මන් විකුණුම් මිල දෙස බලන විට, සියලු බදු ඉවත් කළත්, රජය ඩීසල් විකුණන්නේ පාඩුවකට බව පෙනේ.
මෑතකදී පකිස්ථානය ඩීසල් මිල වැඩි කළ විට, එය ශ්රී ලංකා මුදලින් රුපියල් 600ක් පමණ විය. එපමණක් නොව, ශ්රී ලංකාවේ පෞද්ගලික ඉන්ධන සමාගම් සුපිරි ඩීසල් සහ අනෙකුත් ඉන්ධන වර්ග රුපියල් 600 ට වඩා වැඩි මිලකට අලෙවි කරයි. ලෝක වෙළඳපොළ තත්ත්වය අනුව ඩීසල්වල සැබෑ මිල රුපියල් 600 ට වඩා වැඩි බව මෙයින් සනාථ වේ.
ඩීසල් මිල වැඩි වුවහොත් එය ආර්ථිකයට බරපතල ඍණාත්මක බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. කෙසේ වෙතත්, රජය අනවශ්ය ලෙස සියලුම ඉන්ධන සඳහා සම්පූර්ණ සහනාධාරයක් ලබා දීමට උත්සාහ කළහොත්, එය විශාල බලපෑමක් ඇති කරනු ඇත. මන්ද එම සහනාධාරය ලබා දීමට අපට හැකියාවක් නොමැති බැවිනි. එබැවින්, එකම මාර්ගය වන්නේ පරිභෝජනය පාලනය කිරීමයි.
- විදේශ ප්රේෂණ අඩුවීම
මැදපෙරදිග කලාපයේ අස්ථාවරත්වය හේතුවෙන්, විදේශීය සේවකයින්ගෙන් ලැබෙන ප්රේෂණ අඩු වීමට ඉඩ ඇත. මෙය අපගේ විදේශ විනිමය සංචිත අඩු කළ හැකිය. පෙබරවාරි මාසයේදී, මහ බැංකුව සිය සංචිත වැඩි කිරීම සඳහා වෙළඳපොළෙන් ඩොලර් මිලියන 400ක් ලබාගෙන තිබුණි. මෙය වෙළඳපොළේ ද්රවශීලතාවය වැඩි කළේය. කෙසේ වෙතත්, ඩොලර් හිඟය හේතුවෙන්, මාර්තු මාසයේදී එවැනි විශාල පරිමාණයේ සංචිත එකතු කිරීමක් සිදු නොවීය.ෙ
ඩොලර් ගලා ඒම අඩු වුවහොත් ඩොලර් පරිභෝජනය ද අඩු වනු ඇත. මෙයින් අදහස් කරන්නේ විදේශයන්ගෙන් ඩොලර් නොපැමිණෙන්නේ නම්, මිල දී ගන්නා ආනයනික භාණ්ඩ ප්රමාණය ද අඩු වන බවයි. ඉන්ධන වැඩි මිලකට මිල දී ගෙන ඒ සමඟම ප්රේෂණ සහ සංචාරක ව්යාපාරය පහත වැටේ නම්, එය කිසිවෙකුට හොඳ නැත. එය ජනතාවගේ ආදායම් මට්ටම අඩු කරනු ඇත. මෙම ආර්ථික කම්පනය දිගටම පැවතුනහොත්, අපගේ ණය ආපසු ගෙවීමේ හැකියාවට ද බලපානු ඇත. යුද්ධය කොපමණ කාලයක් පවතින්නේ ද යන්න මත ණය ආපසු ගෙවීමේ හැකියාව රඳා පවතී.
මේ අවස්ථාවේදී ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදල සමඟ නව සාකච්ඡාවලට එළඹීමේ අවශ්යතාවයක් නොමැත. නමුත් මෙම යුද්ධය තුන්වන අදියරට ගොස් මාස තුනකට වඩා වැඩි කාලයක් පවතින බව දන්නේ නම්, IMF සමඟ වත්මන් ගිවිසුමට යම් සංශෝධන සිදු කිරීමට සිදුවනු ඇත. විස්තීරණ ණය පහසුකමේ ඊළඟ වාරිකය ලබා ගැනීම සඳහා අපි දැනට සාකච්ඡා කරමින් සිටිමු. යුද්ධය දිගු කාලයක් පවතින බව දන්නේ නම්, ඒ අනුව කල්තියා සූදානම් වීම ඥානවන්ත ක්රියාවකි.
