ඇමරිකානු ආනයන බදු අඩු කරන රටවල් හරහා අපනයන මෙහෙයවීමෙන්, රටවල් 40කට වැඩි ප්රමාණයක් චීනයට ඇමරිකානු තීරුබදු මඟ හැරීමට උදව් කර ඇති බව ධවල මන්දිරය නිකුත් කළ නවතම වාර්තාවක් හෙළිකර තිබේ.
මෙම වාර්තාවෙන් නම් කරන ලද රටවල් අතර කැනඩාව, ඉන්දියාව, මෙක්සිකෝව, ජපානය සහ දකුණු කොරියාව ඇතුළත් වන අතර, ධවල මන්දිරය පැවසුවේ චීනයට ඩොලර් බිලියන ගණනක තීරුබදු මග හැරීමට මෙම රටවල් උදව් කළ බවයි.
ධවල මන්දිර වෙළඳ උපදේශක පීටර් නවරෝ පැවසුවේ එය “ඇමරිකානු රැකියා සහ බිලියන ගණනක ආදායමක්” අහිමි කර ඇති බවයි.
බීබීසී විමසුම්වලට ප්රතිචාර දක්වමින් වොෂින්ටනයේ චීන තානාපති කාර්යාලයේ ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ “වෙළඳ යුද්ධවලට ජයග්රාහකයින් නොමැති” බවත්, එක්සත් ජනපදයේ තීරුබදු පියවරයන්ට සහ චීන සමාගම් ඉලක්ක කර ගැනීම සඳහා රාජ්ය බලය භාවිතා කිරීමට තමන් විරුද්ධ බවත්ය.
“ප්රතිනැව්ගත කරන ලද භාණ්ඩ සම්බන්ධයෙන් ඕනෑම ඒකපාර්ශ්වික ක්රියාමාර්ගයක් හෝ ගිවිසුමක් තෙවන පාර්ශවයන්ගේ අවශ්යතා ඉලක්ක කර හෝ හානි නොකළ යුතුයි” යනුවෙන් ප්රකාශකයා තවදුරටත් පැවසීය.
වාර්තාවේ ලැයිස්තුගත කර ඇති කැනඩාව, ඉන්දියාව, මෙක්සිකෝව, ජපානය, දකුණු කොරියාව සහ අනෙකුත් වෙළඳ හවුල්කරුවන්ගේ අදහස් සඳහා බීබීසී විසින් ඇමරිකානු තානාපති කාර්යාල සම්බන්ධ කර ගෙන ඇත.
මෙම වාර්තාව එක්සත් ජනපදය සහ චීනය අතර සම්බාධක රැල්ලකින් පසුව සහ ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් වොෂින්ටනයේදී චීන නායක ෂී ජින් පිං හමුවීමට සති කිහිපයකට පෙර පැමිණේ.
ධවල මන්දිරය විසින් උපුටා දක්වන ලද රජයේ සහ පෞද්ගලික අංශයේ ඇස්තමේන්තු වලට අනුව, ඩොලර් බිලියන 30ක සිට දළ වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 300 දක්වා භාණ්ඩ වැඩි තීරුබදු ඇති රටවලින් අඩු අනුපාත ඇති රටවලින් ගෙන ගොස් ඇත.
මෙම ක්රියාවලිය ට්රාන්ෂිපින් / transshipping ලෙස හැඳින්වේ, එය අවසාන ගමනාන්තයක් කරා යන අතරතුර වෙනත් රටක් හරහා භාණ්ඩ ප්රවාහනය කිරීමේ පිළිවෙතට යොමු වේ.
අඩු තීරු බදු ඇති රටවල් හරහා භාණ්ඩ ප්රවාහනය කිරීමෙන් චීනය මෙම භාවිතයෙන් “වාසි ලබා ගන්නා” බවට ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය චෝදනා කළේය.
චීනය තුන්වන රටවල් නැවතුම් පොළක් ලෙස භාවිතා කර ඇති අතර අඩු තීරුබදු ලබා ගැනීම සඳහා ඒවායේ සැබෑ සම්භවය සැඟවීමට භාණ්ඩ නැවත ඇසුරුම් කර ඇති බව ධවල මන්දිරය සිය වාර්තාවේ සඳහන් කරමින් මෙම ක්රියාවලිය ” ලේඛනවලින් ආවරණය වූ වංචාවක්” ලෙස විස්තර කළේය.
“අද මහා නැව්ගත කිරීමේ වංචාව තුළ වෙනස් වී ඇත්තේ මෙම නවීන ආකාරයේ ජාවාරමේ වේගය සහ පරිමාණය පමණක් නොව, චීනයේ තීරුබදු පැහැර හැරීම දැන් ගමන් කරන ගෝලීය සෙවනැලි ප්රතිනැව්ගත කිරීමේ ජාලයේ පළල, ගැඹුර සහ නවීනත්වයයි,” ධවල මන්දිරය වැඩි දුරටත් පැවසුවේය.
ප්රතිනැව්ගත කිරීමේ උත්සාහයන් අල්ලා ගැනීම සඳහා එක්සත් ජනපදය කෘතිම බුද්ධි (AI) මෙවලම් යොදවා ඇති බව එහි වැඩිදුරටත් සඳහන් විය.
ට්රම්ප් සහ ෂී සැප්තැම්බර් මාසයේදී ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයේ හමුවීමට සූදානම් වන විට, මෙම වාර්තාව දෙපාර්ශ්වය අතර ඇති ප්රධාන ගැටලු වලට තවත් හේතුවක් වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ.
2025 මැයි මාසයේ පැවති සාකච්ඡාවලින් පසු බොහෝ තීරුබදු විරාමයක් තිබියදීත්, වොෂින්ටනය සහ බීජිං අතර සම්බාධක හුවමාරුව දිගටම පවතී
2025 අප්රේල් මාසයේදී, ට්රම්ප් ඇමරිකානු වෙළඳ හවුල්කරුවන් දුසිම් ගණනක් මත දැඩි බදු පැනවීය. තීරුබදු ඇමරිකානු රැකියා සහ ආර්ථිකය නංවාලීමට උපකාරී වනු ඇතැයි යන දිගුකාලීන විශ්වාසය මත එය පදනම් විය.
එතැන් සිට එම සම්බාධක එක්සත් ජනපද ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය විසින් ඉවත් කර ඇත, නමුත් ට්රම්ප් තම අත්සන් ප්රතිපත්තිය දිගටම කරගෙන යාම සඳහා විකල්ප නීතිමය ලීවර භාවිතා කරමින් නැවත නැවතත් නව තීරුබදු හඳුන්වා දී ඇත.
මූලාශ්රය: බීබීසී
