කොංග්රස් අනුමැතියකින් තොරව ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ඉරානයට එරෙහිව මිලිටරි බලය යෙදවීම වැළැක්විය හැකි යුද බලතල යෝජනාවක් එක්සත් ජනපද සෙනෙට් සභාව විසින් ඉදිරිපත් කර තිබේ.
යෝජනාව ඉදිරියට ගෙන යාම සඳහා වූ ක්රියා පටිපාටික පියවරක් සඳහා වූ ඡන්ද විමසීම 50 ට 47 ක ඡන්ද පරතරයකින් සම්මත වූ අතර, රිපබ්ලිකන්වරුන් කිහිප දෙනකු ඩිමොක්රටික් සගයන් සමඟ එක්වී ජනාධිපතිවරයාට දුර්ලභ තරවටු කිරීමක් ලෙස එම පියවර සම්මත කළහ.
බිඳෙනසුළු සටන් විරාමයක් මධ්යයේ, අවසන් වන බවට කිසිදු සලකුණක් නොපෙන්වන යුද්ධයක් සම්බන්ධයෙන් රිපබ්ලිකන් පක්ෂයේ කුඩා නමුත් වර්ධනය වන සංඛ්යාවක් වැඩි වැඩියෙන් නොසන්සුන් වන බවත්, ජනාධිපතිවරයාට අභියෝග කිරීමට කැමැත්තෙන් සිටින බවත් ඡන්දයෙන් පෙන්නුම් කෙරිණි.
“මේ ජනාධිපතිවරයා උණ්ඩ පිරවූ තුවක්කුවක් සමඟ සෙල්ලම් කරන කුඩා දරුවෙකු හා සමානයි,” ඩිමොක්රටික් සෙනෙට් සභාවේ සුළුතර නායක චක් ෂුමර් ඡන්දයට පෙර පැවසීය.
“ඉරානය සමඟ සතුරුකම්වලින් හමුදා ඉවත් කර ගැනීමේ අපගේ යුද බලතල යෝජනාවට සහාය දැක්වීමට කවදා හෝ කාලයක් තිබුණේ නම්, ඒ දැන්” ඔහු පැවසීය.ෙ
ඇමරිකානු ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ දක්වා ඇති පරිදි, යුද්ධයට හමුදා යැවීමට බලය තිබිය යුත්තේ ජනාධිපතිවරයාට නොව කොංග්රසයට බව තර්ක කරමින් සිටි නීති සම්පාදකයින්ට ද මෙම ප්රතිඵලය ජයග්රහණයක් විය.
කෙසේ වෙතත්, එය ක්රියා පටිපාටික ඡන්දයක් පමණක් වූ අතර, යෝජනාව බලාත්මක වීමට නම් එය දැඩි බාධකවලට මුහුණ දෙයි. අඟහරුවාදා ඡන්ද විමසීමේදී රිපබ්ලිකන් පක්ෂයෙන් තිදෙනෙකු නොපැමිණි අතර, යුද්ධයට පක්ෂව ඔවුන්ගේ ස්ථාවරය පවත්වා ගන්නේ නම්, එම ඡන්දය එම පියවර පරාජය කිරීමට ප්රමාණවත් වනු ඇතෙ
නමුත් යෝජනාව අවසානයේ සාමාජිකයින් 100 දෙනෙකුගෙන් යුත් සෙනෙට් සභාවේ ඡන්දයෙන් සම්මත වුවද, එය රිපබ්ලිකන් ප්රමුඛ නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලය ද සම්මත කර ගත යුතු අතර ට්රම්ප්ගේ අපේක්ෂිත වීටෝ බලයෙන් බේරීමට නම් නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලයේ සහ සෙනෙට් සභාවේ තුනෙන් දෙකක බහුතරයක් ලබා ගත යුතුය.
මේ වසරේ සෙනෙට් සභාවේදී සමාන යෝජනා ඉදිරිපත් කිරීමට ගත් පෙර උත්සාහයන් හතක් ට්රම්ප්ගේ රිපබ්ලිකන් පක්ෂය විසින් අවහිර කර ඇත. මෙම වසරේ නියෝජිත මන්ත්රී මණ්ඩලයේ පටු ඡන්ද මගින් යුද බලතල යෝජනා තුනක් ද ඔවුන් විසින් නවතා දමා ඇත.
එහෙත්, පෙබරවාරි අගභාගයේදී එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය විසින් දියත් කරන ලද ඉරානයට එරෙහි යුද්ධය, ගෝලීය බලශක්ති වෙළඳපොළට සහ අභ්යන්තර ජීවන වියදමට විනාශයක් ගෙන ඒම දිගටම කරගෙන යන බැවින්, අඟහරුවාදා පැවති ඡන්ද විමසීම ජනාධිපතිවරයා මත වැඩෙන පීඩනය අවධාරණය කරයි.
ඩිමොක්රටික් පක්ෂය සහ රිපබ්ලිකන් පක්ෂය කිහිප දෙනෙකු ට්රම්ප්ගෙන් ඉල්ලා සිටියේ කොංග්රසය ඉදිරියට පැමිණ ඔහුගේ යුද්ධය සඳහා අවසරය ලබා ගන්නා ලෙසයි. සමහරු ජනාධිපතිවරයා පැහැදිලි පිටවීමේ උපාය මාර්ගයක් සකස් නොකර දිගු ගැටුමකට එක්සත් ජනපදයට ඇතුළු වී ඇති බවට කනස්සල්ල පළ කරති.
ට්රම්ප් පරිපාලනය පවසන්නේ ජනාධිපතිවරයාගේ ක්රියාමාර්ග නීත්යානුකූල බවත්, සේනාධිනායකයා ලෙස ඔහුගේ අයිතිවාසිකම් තුළ ඇති බවත්, සීමිත හමුදා මෙහෙයුම් සඳහා නියෝග කිරීමෙන් එක්සත් ජනපදය ආරක්ෂා කිරීමේ වගකීම ඔහු සතු බවත්ය.
වියට්නාම් යුද්ධයට ප්රතිචාර වශයෙන් 1973 එක්සත් ජනපද යුද බලතල නීතියක් යටතේ, එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයෙකුට හමුදා ක්රියාමාර්ග ගත හැක්කේ දින 60කට පෙර පමණක් වන අතර, ඔවුන් එය අවසන් කිරීමට, කොංග්රසයේ අවසරය ඉල්ලා සිටීමට හෝ දින 30ක දීර්ඝ කිරීමක් ඉල්ලා සිටීමට සිදුවනු ඇත. ඒ, හමුදා ඉවත් කර ගැනීමේදී “එක්සත් ජනපද සන්නද්ධ හමුදාවන්ගේ ආරක්ෂාව සම්බන්ධයෙන් නොවැළැක්විය හැකි මිලිටරි අවශ්යතාවයක්” නිසාය.
මැයි 1 වන දින ට්රම්ප් ප්රකාශ කළේ ටෙහෙරානය සමඟ සටන් විරාමයක් මගින් සතුරුකම් “අවසන්” කර ඇති බවයි, එනම් ඔහු ඉරානයට එරෙහිව දින 60කට වඩා යුද්ධයක් කර නොමැති බවයි.
ගැටුම නතර වී ඇති බවට ජනාධිපතිවරයාගේ ප්රකාශය නොතකා, එක්සත් ජනපද හමුදා ඉරාන වරායන් අවහිර කිරීම සහ ඉරාන නැව් ගමනාගමනයට පහර දීම දිගටම කරගෙන යන අතර, ටෙහෙරානයේ හමුදා හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියට පිවිසීම අවහිර කරමින් ඇමරිකානු යාත්රාවලට පහර දී තිබේ.
මත විමසුම්වලින් පෙනී යන්නේ ඇමරිකානු ඡන්දදායකයින් යුද්ධයට විරුද්ධ බවයි, නීති විශේෂඥයින් පුළුල් ලෙස සලකන්නේ ජාත්යන්තර නීතිය උල්ලංඝනය කිරීමක් ලෙසයි.
මූලාශ්රය: අල් ජසීරා
