නීතිවිරෝධී දුම්වැටි වැටලීම්, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ නීතිමය ක්රියාදාමය පැහැදිලි කරමින් පොලිස් මාධ්ය කොට්ඨාශයේ නිල ෆේස්බුක් පිටුවේ ලිපිය් පළ කර ඇත. ජනතාව දැනුවත් කිරීමේ පරමාර්ථයෙන් එම ලිපිය සම්පූර්ණයෙන් පහත පළ වේ.
නීතිවිරෝධී දුම්වැටි වැටලීම්, අත්අඩංගුවට ගැනීම් සහ නීතිමය ක්රියාදාමය
2006 අංක 27 දරන දුම්කොළ හා මද්යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරිය පනත සහ 2015 අංක 3 දරන සංශෝධන පනත ඇසුරින් කළ විමර්ශනාත්මක නීති විග්රහයක්
නීත්යානුකූල රේගු බදු සහ තීරුබදු මඟහරිමින් හොර රහසේ මෙරටට රැගෙන එන නීතිවිරෝධී දුම්වැටි තොග, ව්යවස්ථාපිත සෞඛ්ය අනතුරු ඇඟවීම් රහිතව දේශීය සිල්ලර වෙළඳපොළට මුදාහැරීමේ ජාවාරම් නිරන්තරයෙන් වාර්තා වේ. මෙවැනි අවස්ථාවලදී නීතිය ක්රියාත්මක කරන බලධාරීන් වැටලීම් සිදුකර සැකකරුවන් අත්අඩංගුවට ගෙන අධිකරණය හමුවට පමුණුවනු ලබයි. මෙම නීතිමය ක්රියාමාර්ග සහ අධිකරණමය කටයුතු ප්රධාන වශයෙන් පදනම් වන්නේ 2006 අංක 27 දරන දුම්කොළ හා මද්යසාර පිළිබඳ ජාතික අධිකාරිය පනත සහ 2015 අංක 3 දරන සංශෝධන පනතෙහි අන්තර්ගත ප්රතිපාදන මතය.
ඇසුරුම්කරණ නීති උල්ලංඝනය සහ නෛතික වගකීම
නීතිවිරෝධී දුම්වැටි ළඟ තබාගැනීම සහ බෙදාහැරීම සම්බන්ධයෙන් වන මූලික වරද උද්ගත වන්නේ ඇසුරුම්කරණ අවශ්යතා සපුරාලීමට අපොහොසත් වීම හේතුවෙනි. 2015 අංක 3 දරන පනත මඟින් ප්රතිස්ථාපනය කරන ලද 2006 අංක 27 දරන ප්රධාන පනතේ 34 වන වගන්තිය ප්රකාරව, පහත සඳහන් ව්යවස්ථාපිත අවශ්යතා දෙකකින් තොරව දුම්කොළ නිෂ්පාදන අඩංගු කිසිදු පැකට්ටුවක්, පැකේජයක් හෝ කාටනයක් නිෂ්පාදනය කිරීම, ආනයනය කිරීම, විකිණීම, විකිණීමට ඉදිරිපත් කිරීම, සැපයීම, බෙදාහැරීම හෝ ගබඩා කර තබාගැනීම නීතිවිරෝධී වේ:
• එක් එක් පැකට්ටුවේ, පැකේජයේ හෝ කාටනයේ ඉදිරිපස සහ පසුපස යන දෙපසෙහිම මුදුන් පෘෂ්ඨ භාණ්ඩ ප්රදේශයෙහි, පැහැදිලිව පෙනෙන පරිදි සහ කියවිය හැකි අකුරින් නියමිත සෞඛ්ය අනතුරු ඇඟවීම් ප්රදර්ශනය කර තිබීම.
• එක් එක් නිෂ්පාදනයෙහි අඩංගු තාර සහ නිකොටින් ප්රමාණය නිශ්චිතව දක්වන ලේබලයක් හෝ ප්රකාශයක් පැහැදිලිව සටහන් කර තිබීම.
සංශෝධිත පනතට අලුතින් ඇතුළත් කරන ලද 34A වගන්තිය මඟින් මෙම සෞඛ්ය අනතුරු ඇඟවීම් දුම්වැටි පැකට්ටුවක හෝ කාටනයක ඉදිරිපස සහ පසුපස මතුපිට ප්රමාණයෙන් සියයට අසූවක් (80%) ආවරණය වන පරිදි මුද්රණය කළ යුතු බව නියම කරයි. එම අනතුරු ඇඟවීම් අධිකාරිය මඟින් ලබාදෙන සංයුක්ත තැටියක (Compact Disc) අඩංගු ඡායාරූප හෝ රූපසටහන් සහ පණිවිඩවලින් සමන්විත විය යුතුය. හොර රහසේ ගෙන්වන විදේශීය දුම්වැටිවල මෙම දේශීය පිරිවිතරයන් අඩංගු නොවන බැවින්, එවැනි තොග ගබඩා කරන, ප්රවාහනය කරන හෝ අලෙවි කරන ඕනෑම තැනැත්තෙකු සෘජුවම සාපරාධී වරදකට වගකිව යුතු වේ.
බලයලත් නිලධාරීන් සහ වැටලීම් බලතල
ක්ෂේත්ර මට්ටමේ වැටලීම් සහ විමර්ශන මෙහෙයවනු ලබන්නේ පනත මඟින් නම් කර ඇති බලයලත් නිලධාරීන් විසිනි. ප්රධාන පනතේ 16 වන වගන්තියට අනුව පොලිස් නිලධාරීන්, සුරාබදු නිලධාරීන් මෙන්ම අමාත්යවරයා විසින් පත්කරනු ලබන ආහාර හා ඖෂධ පරීක්ෂකවරුන් සහ මහජන සෞඛ්ය පරීක්ෂකවරුන් මෙම කාණ්ඩයට අයත් වේ.
පනතේ 17 වන වගන්තිය මඟින් බලයලත් නිලධාරීන්ට පහත සඳහන් පුළුල් බලතල පවරා ඇත:
• දුම්කොළ නිෂ්පාදන නිපදවන, සකස් කරන, ගබඩා කරන හෝ විකිණීමට ප්රදර්ශනය කර ඇති ඕනෑම ස්ථානයකට ඕනෑම සාධාරණ වේලාවක ඇතුළු වී පරීක්ෂා කිරීම සහ නියැදි ලබාගැනීම.
• දුම්කොළ නිෂ්පාදන ප්රවාහනය කරන්නේ යැයි සැක කෙරෙන ඕනෑම වාහනයක් නවතා, රඳවා තබාගෙන පරීක්ෂා කිරීම.
• නීතිවිරෝධී දුම්වැටි අඩංගු බවට සැක කෙරෙන ඕනෑම පාර්සලයක්, පෙට්ටියක් හෝ බහාලුමක් විවෘත කර පරීක්ෂා කිරීම.
• පනතේ ප්රතිපාදන උල්ලංඝනය කරමින් සන්තකයේ තබාගෙන ඇති නිෂ්පාදන අත්අඩංගුවට ගැනීම සහ රඳවා තබාගැනීම.
17 වන වගන්තිය මඟින් පරිශ්රයේ හිමිකරුවන්ට සහ වෙළඳුන්ට ද නීතිමය බැඳීම් පනවයි. බලයලත් නිලධාරියෙකු විසින් ඉල්ලා සිටින අවස්ථාවක, තමන් අදාළ දුම්වැටි මිලදී ගත් තැනැත්තාගේ නම, ලිපිනය සහ අනෙකුත් විස්තර අනාවරණය කිරීමට සෑම වෙළෙන්දෙකුම බැඳී සිටී. බලයලත් නිලධාරියෙකුගේ රාජකාරියට බාධා කිරීම හෝ හිතාමතාම අසත්ය හෝ නොමඟ යවන සුළු ප්රකාශ ලබාදීම වෙන් වූ වරදක් ලෙස සැලකේ.
නඩු පැවරීම සහ අධිකරණමය ක්රියාදාමය
අත්අඩංගුවට ගැනීමකින් පසු නඩු කටයුතු මහේස්ත්රාත් අධිකරණය හමුවේ සංක්ෂිප්ත නඩු විභාග පටිපාටිය (Summary Trial) යටතේ මෙහෙයවනු ලැබේ. අත්අඩංගුවට ගන්නා ලද නිෂ්පාදනවල නියැදි 19 වන වගන්තිය ප්රකාරව රජයේ රස පරීක්ෂකවරයා වෙත යොමු කළ යුතුය. පනතේ 42 වන වගන්තිය අනුව, අදාළ භාණ්ඩය දුම්කොළ නිෂ්පාදනයක් බවට හෝ එහි අඩංගු සංඝටක පිළිබඳව රජයේ රස පරීක්ෂකවරයා නිකුත් කරන සහතිකය, අත්සන සනාථ කිරීමකින් තොරවම අධිකරණය හමුවේ ප්රාථමික සාක්ෂියක් (prima facie evidence) ලෙස පිළිගැනේ.
ආයතනික මට්ටමින් නඩු පැවරීමේදී, අධිකාරිය විසින් ලිඛිතව බලය පවරන ලද නිලධාරියෙකු 1979 අංක 15 දරන අපරාධ නඩු විධාන සංග්රහය පනතේ 136 වන වගන්තියේ අර්ථය තුළ රජයේ නිලධාරියෙකු ලෙස සලකනු ලබයි (43(4) වගන්තිය). සංස්ථාපිත ආයතනයක් හෝ ව්යාපාරික හවුල්කාරිත්වයක් මඟින් මෙම වරදක් සිදු කරනු ලබන අවස්ථාවක, එහි අධ්යක්ෂවරුන්ට, නිලධාරීන්ට හෝ හවුල්කරුවන්ට එරෙහිව සෘජුවම වගකීම පැවරෙන අතර, තමන්ගේ දැනුවත්භාවයකින් තොරව එය සිදු වූ බව හෝ එය වැළැක්වීමට නිසි පියවර ගත් බව ඔප්පු කිරීමේ භාරය ඔවුන් වෙත පැවරේ (43(3) වගන්තිය).
එසේම මේ වන වට 2026 වර්ෂයේ නීති විරෝධි දුම්වැටි 1323571 ක් ද විද්යුත් සිගරටි අත්අඩංගුවට ගෑන්ම් 200 ක ප්රමාණයක් අත්අඩංගුවට ගෙන ඇත.
දණ්ඩනය සහ නඩු භාණ්ඩ විනාශ කිරීම
2015 සංශෝධිත පනතේ 34(3) වගන්තිය යටතේ වරදකරු වන තැනැත්තෙකුට රුපියල් පනස්දහසක් නොඉක්මවන දඩයක්, වසරක් නොඉක්මවන දෙයාකාරයෙන් එක් ආකාරයක බන්ධනාගාරගත කිරීමක් හෝ එම දඩය සහ සිරදඬුවම යන දෙකම නියම කිරීමට මහේස්ත්රාත්වරයාට බලය ඇත.
අත්අඩංගුවට ගත් නීතිවිරෝධී දුම්වැටි තොග කිසිදු ලෙසකින් නැවත වෙළඳපොළට මුදානොහැරේ. ප්රධාන පනතේ 18 වන වගන්තිය ප්රකාරව, පනතේ ප්රතිපාදන උල්ලංඝනය වී ඇති බවට අධිකාරිය තෘප්තිමත් වන්නේ නම්, මහේස්ත්රාත්වරයාගේ නියෝගයක් මත එම භාණ්ඩ සම්පූර්ණයෙන්ම විනාශ කිරීමට හෝ අධිකරණය නියම කරන ආකාරයට බැහැර කිරීමට පියවර ගනු ලැබේ. ඒ අනුව, මෙම නීති රාමුව දේශසීමා ආශ්රිත ජාවාරම් මර්දනයට පමණක් නොව, දේශීය සැපයුම් සහ බෙදාහැරීමේ ජාලය මුළුමනින්ම අඩපණ කිරීමට ක්රියාත්මක වේ.
උපුටා ගැනීම – පොලිස් මාධ්ය කොට්ඨාශයේ කි ෆේස්බුක් පිටුව ඇසුරිණි – සංස්කාරක
