ඇමරිකානු සබ්මැරීනයක් ටෝපිඩෝ ප්රහාරයක් එල්ල කර ඉරාන නාවික නෞකාවක් වන IRIS Dena ඉන්දියානු සාගරයේ ජාත්යන්තර මුහුදේදී ගිල්වා දැමීමෙන් පසු ඉරාන විදේශ අමාත්ය සෙයිද් අබ්බාස් අරග්චි එක්සත් ජනපදය දැඩි ලෙස හෙළා දුටුවේය.
ප්රහාරය “මුහුදේ සිදු වූ කුරිරුකමක්” ලෙස හැඳින්වූ අතර මේ සම්බන්ධයෙන් වොෂින්ටනයට “දැඩි ලෙස කනගාටු වීමට ” සිදුවන බවට අනතුරු ඇඟවීය.
ශ්රී ලංකාවේ දකුණු වෙරළට ඔබ්බෙන් මෙම සිදුවීම සිදු වූයේ ඉරාන යුද නෞකාව ඉන්දියාවේ නාවික අභ්යාසවලින් ආපසු යාත්රා කරමින් සිටියදීය. ඉරාන නිලධාරීන්ට අනුව, නෞකාවේ නාවිකයින් 130ක් පමණ සිටි අතර අනතුරු ඇඟවීමකින් තොරව ප්රහාරය එල්ල වූ විට ඉරාන භෞමික මුහුදු තීරයෙන් බොහෝ දුරින් යාත්රා කළේය.
සටන් මෙහෙයුම්වල නිරත නොවූ නෞකාවකට අනවසර ප්රහාරයක් දියත් කළ බවට අරග්චි එක්සත් ජනපදයට චෝදනා කළේය. ජාත්යන්තර මුහුදේ නාවික නෞකාවක්, විශේෂයෙන් රාජ්ය තාන්ත්රික සහ හමුදාමය කටයුත්තකින් පසු ආපසු පැමිණෙන නෞකාවක් ඉලක්ක කර ගැනීම සමුද්රීය හැසිරීම පාලනය කරන ජාත්යන්තර සම්මතයන් බරපතල ලෙස උල්ලංඝනය කිරීමක් කළ බව ඔහු තර්ක කළේය.
මෙම ප්රහාරය ආතතීන්හි නාටකාකාර වැඩිවීමක් සනිටුහන් කරන අතර විශ්ලේෂකයින් විසින් විස්තර කරනු ලබන්නේ දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු එක්සත් ජනපදය ටෝපිඩෝවක් භාවිතා කරමින් සතුරු යුද නැවක් ගිල්වා දැමූ පළමු අවස්ථාව ලෙසයි. මෙම ප්රහාරය මගින් පවතින ගැටුමේ පුළුල් වන විෂය පථය සහ ඉන්දියානු සාගර කලාපයේ උපායමාර්ගික මුහුදු මාර්ග හරහා පුළුල් නාවික ගැටුම් ඇතිවීමේ හැකියාව පිළිබඳව කනස්සල්ල මතු වී තිබේ.
ප්රහාරයට පෙර, IRIS Dena පෙබරවාරි 18 සිට 25 දක්වා බෙංගාල බොක්කෙහි පැවති MILAN ජාත්යන්තර නාවික බලඇණි අභ්යාසයකට සහභාගී වී තිබුණි. ඉන්දියානු නාවික හමුදාව විසින් පවත්වන ලද බහුජාතික නාවික අභ්යාසය, සමුද්රීය සහයෝගීතාව සහ සුහදතාවය සඳහා රටවල් කිහිපයකින් නැව් එක් කළේය. උත්සවයෙන් පසු, නෞකාව විශාකාපට්නම් සිට පිටත් වූ අතර එය ඉලක්ක කරන විට බටහිර දෙසට යාත්රා කරමින් සිටියේය. ප්රහාරය ජාත්යන්තර මුහුදේ ක්රියාත්මක වන නාවික යාත්රාවල ආරක්ෂාව සහ ගෝලීය සමුද්රීය ස්ථාවරත්වය සඳහා ඇති විය හැකි ප්රතිවිපාක පිළිබඳව ජාත්යන්තර කනස්සල්ලක් ඇති කර තිබේ
