බංග්ලාදේශයේ විශේෂ ජාත්යන්තර අපරාධ විනිශ්චය සභාව (ICT) විසින් මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් බංග්ලාදේශයේ හිටපු අගමැතිනි ෂෙයික් හසීනාට මරණ දඬුවම නියම කර තිබේ.
ඉන්දියාවේ පිටුවහල්ව සිටින හසීනා, 2024 දී ඇගේ රජය විසින් ශිෂ්ය විරෝධතා මාරාන්තික ලෙස මර්දනය කිරීම සම්බන්ධ චෝදනා මත නඩු විභාගයට ලක් විය.
නොබෙල් සාම ත්යාගලාභී මුහම්මද් යූනුස්ගේ නායකත්වයෙන් යුත් අන්තර්කාලීන රජය විසින් හසීනාට නඩු පැවරීම ප්රධාන පොරොන්දුවක් විය.
තීන්දුව කුමක්ද?
හසීනාට එරෙහිව චෝදනා පහක් යටතේ විනිශ්චය සභාව දඬුවම් කාණ්ඩ තුනක් නිකුත් කළේය. චෝදනා දෙකක් මරණ දඬුවමට හේතු වූ අතර, එක් චෝදනාවක් ස්වභාවික මරණය දක්වා සිර දඬුවමට හේතු විය.
පළමු චෝදනාව යටතේ චෝදනා තුනකට වැරදිකරු වූ පසු හසීනාට ස්වභාවික මරණය දක්වා සිර දඬුවම් නියම කරන ලදී: පෙළඹවීම, මිනීමැරුම් නියෝග කිරීම සහ අපරාධ වැළැක්වීමට අක්රිය වීම සහ අපරාධකරුවන්ට එරෙහිව දඬුවම් ක්රියාමාර්ග ගැනීමට අපොහොසත් වීම.
දෙවන චෝදනාව සඳහා, ඩ්රෝන යානා, හෙලිකොප්ටර් සහ මාරාන්තික අවි භාවිතා කිරීමට නියෝග කිරීමෙන් හසීනා මනුෂ්යත්වයට එරෙහි අපරාධ සම්බන්ධයෙන් වැරදිකරු වූ අතර ඇයට මරණ දඬුවම නියම විය.
හසීනා සමඟ නඩු විභාගයට පෙනී සිටි හිටපු ස්වදේශ කටයුතු අමාත්ය අසාදුස්සමාන් ඛාන් ද පළමු චෝදනාවට වැරදිකරු වී මරණ දඬුවම නියම කර තිබේ. හිටපු පොලිස් ප්රධානී චෞද්රි අබ්දුල්ලා අල්-මාමුන් ද පළමු චෝදනාවට වැරදිකරු වී වසර පහක සිර දඬුවමක් නියම කර තිබේ.
හසීනා සහ ඛාන් යන දෙදෙනාගේම දේපළ රාජසන්තක කරනු ලැබේ.
ඉතිරි චෝදනා තුනටම හසීනා ද වැරදිකරු බව තීන්දු කරන ලද නමුත්, ඇගේ දෙවන චෝදනාවට මරණ දඬුවම නියම වූ බැවින්, ඉතිරි චෝදනා සඳහා අධිකරණය දඬුවමක් ප්රකාශයට පත් කළේ නැත.
නඩු විභාග කටයුතු සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කිරීම හේතුවෙන් අල්-මාමුන්ට සහනයක් පෙන්වන ලදී. ඔහු “නිවැරදි තීරණයට එළඹීම සඳහා විනිශ්චය සභාවට ද්රව්යමය සාක්ෂි” ලබා දුන් බව අධිකරණය පැවසීය.
හසීනා සහ ඛාන් ඉන්දියාවේ සිටින බව සැලකෙන නමුත් ඔවුන් සිටින ස්ථානය පැහැදිලි නැත, ඔවුන් නොපැමිණීම හේතුවෙන් නඩු විභාගයට ලක් වූ අතර, අල්-මාමුන් විනිශ්චය සභාවට පැමිණ සිටියේය.
“මෙම නඩුවට අදාළ විරෝධතාකරුවන්ට සැලකිය යුතු වන්දි මුදලක් ගෙවීමට රජයට නියෝග කර ඇති අතර, 2024 ජූලි ව්යාපාරයේදී ඔවුන් මිය ගොස් ඇති අතර, තුවාල ලැබූ විරෝධතාකරුවන්ට ඔවුන්ගේ තුවාල හා අලාභයේ බරපතලකම සැලකිල්ලට ගෙන ප්රමාණවත් වන්දි ගෙවීමට පියවර ගන්නා ලෙසද නියෝග කර ඇත” යනුවෙන් අධිකරණය තවදුරටත් පැවසීය. කෙසේ වෙතත්, මෙම වන්දි ගෙවීමට අපේක්ෂා කරන්නේ කවුරුන්ද යන්න පැහැදිලි නැත.
තීන්දුවට එරෙහිව ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළ හැකිය.
මූලාශ්රය – https://www.aljazeera.com/news/2025/11/17/sheikh-hasina-convicted-of-crimes-against-humanity-what-we-know
