අධිකරණය රජයේ පාලනය යටතට ගෙනැවිත් ඇති බවත්, 27 වන සංශෝධනය “ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය කැබලිවලට ඉරා දැමූ” බවත් විනිසුරු මන්සූර් අලි ෂා පැවසීය.
පාකිස්ථානු පාර්ලිමේන්තුව පසුගිය 13 වැනිදා සම්මත කරන ලද 27 වන ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා සංශෝධනය, පාකිස්ථානයේ ඉහළම අධිකරණ ක්රියාත්මක වන ආකාරයෙහි සැලකිය යුතු වෙනස්කම් සිදු කර ඇත.
සංශෝධනය යටතේ නව ෆෙඩරල් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථා අධිකරණයක් (Federal Constitutional Court – FCC) නිර්මාණය කෙරෙන අතර එමඟින් ව්යවස්ථාමය ප්රශ්න තීරණය කරනු ලැබේ. FCC හි පළමු අගවිනිසුරුවරයා සහ එහි සේවය කරන විනිසුරුවන් ජනාධිපතිවරයා විසින් පත් කරනු ලැබේ.
“සාධාරණ නඩු විභාගයකට ඇති අයිතියේ හැඩය සහ ස්වභාවය එය සදහටම වෙනස් කරයි,” ජහාන්ගීර් මහත්මිය පවසයි.
“විනිසුරුවරුන් පත් කිරීමේදී පමණක් නොව, ව්යවස්ථාපිත විනිසුරු මඩුළු පත් කිරීමේදී ද විධායකයේ බලපෑම වැඩි වී තිබේ. එම විනිසුරු මඩුළුවල ව්යවස්ථාව රජය විසින් නියම කරන විට, සාධාරණ නඩු විභාගයක් ලබා ගැනීමට නඩු පවරන්නෙකු ලෙස මට ඇති බලාපොරොත්තුව කුමක්ද?” ඇය විමසයි.
මාධ්යවේදිනියක් සහ විචාරකවරියක් වන අරිෆා නූර් මෙසේ පවසයි: “අධිකරණය දැන් විධායකයට බෙහෙවින් යටත් වී ඇත. පොදු එකඟතාවය වන්නේ අධිකරණයට දැන් ක්රියාත්මක වීමට කිසිදු ස්වාධීන අවකාශයක් නොමැති බවයි.”
මෙම සංශෝධනය සම්මත කිරීමට පෙර, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය ව්යවස්ථාමය නඩු විභාග කර තීරණය කරනු ඇත. සමහරු පැවසුවේ මෙය අපරාධ සහ සිවිල් නඩු රාශියක් විභාග කිරීමට බලා සිටින බවයි, මන්ද විනිසුරුවරුන්ට ව්යවස්ථාමය තර්කවලට ද සවන් දීමට සිදු වූ අතර, මෙම දෙක වෙන් කිරීම අධිකරණ ක්රියාවලිය සුමට කිරීමට උපකාරී වී ඇති බවට තර්ක කළහ.
කරච්චිහි ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ නීතිඥයෙකු වන සලාහුදීන් අහමඩ් එම තර්කය කපටි ලෙස සලකන නමුත්, සමහර නීතිඥයින් සමඟ එය යම් ආකර්ෂණයක් ලබා ඇත. පකිස්ථානයේ විභාග වෙමින් පවතින නඩු වලින් බහුතරයක් ශ්රේෂ්ඨාධිකරණයේ නොමැති බව ඔහු පෙන්වා දෙයි.
“සංඛ්යාලේඛන අනුව, නඩු කටයුතු කඩිනම් කිරීම ගැන ඔබ සැබවින්ම කනස්සල්ලට පත්ව සිටියේ නම්, ඔබ එම නඩු සඳහා ප්රතිසංස්කරණ කෙරෙහි අවධානය යොමු කරනු ඇත.” ඔහු පවසයි.
සංශෝධනය නීතියට අත්සන් කිරීමෙන් පැය කිහිපයකට පසු, ශ්රේෂ්ඨාධිකරණ විනිසුරුවරුන් දෙදෙනෙකු තම ඉල්ලා අස්වීම් භාර දුන්හ.
“මම ආරක්ෂා කිරීමට සහ ආරක්ෂා කිරීමට දිවුරුම් දුන් ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාව තවදුරටත් නැහැ” විනිසුරු අතාර් මිනල්ලා සිය ඉල්ලා අස්වීමේ ලිපියේ සඳහන් කළේය.
අධිකරණය රජයේ පාලනය යටතට ගෙනැවිත් ඇති බවත්, 27 වන සංශෝධනය “ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය කැබලිවලට ඉරා දැමූ” බවත් විනිසුරු මන්සූර් අලි ෂා පැවසීය.
ආරක්ෂක අමාත්ය කවාජා අසිෆ් ඉල්ලා අස්වීම් පිළිබඳව පැවසුවේ “ශ්රේෂ්ඨාධිකරණය කෙරෙහි ඔවුන්ගේ ඒකාධිකාරය සීමා කර ඇති නිසාත්, පාර්ලිමේන්තුව ආණ්ඩුක්රම ව්යවස්ථාවේ උත්තරීතරභාවය ඔප්පු කිරීමට උත්සාහ කර ඇති නිසාත්, ඔවුන්ගේ හෘදය සාක්ෂිය අවදි වී ඇති” බවයි.
විනිසුරුවරුන් දැන් ඔවුන්ගේ කැමැත්තෙන් තොරව විවිධ අධිකරණවලට මාරු කළ හැකිය. ඔවුන් මාරුවීමට එකඟ නොවන්නේ නම්, විනිසුරුවරුන්ට අධිකරණ කොමිසමට අභියාචනයක් ඉදිරිපත් කළ හැකි අතර, ඔවුන් ස්ථාන මාරු නොකිරීමට හේතු වලංගු නොවන බව පෙනී ගියහොත් විනිසුරුවරයාට විශ්රාම යාමට සිදුවනු ඇත.
රටේ සෑම ප්රදේශයකම අධිකරණවලට කාර්ය මණ්ඩලයක් යෙදවිය හැකි බව මෙමගින් සහතික වන බව පක්ෂව සිටින අය තර්ක කළත්, එය තර්ජනයක් ලෙස භාවිතා කරනු ඇතැයි සමහරු බිය වෙති.
“ඔහු සේවය කරන පළාතෙන් විනිසුරුවරයෙකු තෝරාගෙන වෙනත් ඉහළ අධිකරණයකට ගෙන යාම රජයේ රේඛාවට අනුව කටයුතු කිරීමට ඔවුන්ට තවදුරටත් පීඩනයක් එල්ල කරන දෙයක්” යැයි අහමඩ් මහතා පවසයි. මෙම වෙනස පාකිස්තානයේ සමතුලිතතාවය අවුල් කරනු ඇතැයි ඔහු කනස්සල්ලට පත්ව සිටී.
“[අපේ අධිකරණය] අතීතයේ දී ඒකාධිපතියන් සමඟ සහයෝගයෙන් කටයුතු කර ඇත, නමුත් ඔවුන් සමහර විට විධායකයට ද බලපෑම් කර ඇත. ඔබ මිනිසුන්ගෙන් එම බලාපොරොත්තුව සම්පූර්ණයෙන්ම සොරා ගත්තොත්, එය ඔවුන් වෙනත් බොහෝ විට කැත දිශාවන්ට යොමු කරන බව මම සිතමි.” අහමඩ් වැඩි දුරටත් පවසයි.
“තදබදය මත ගොඩගැසී ඇති දුක්ගැනවිලි සමාජ ස්ථාවරත්වයට යහපත් පෙර නිමිත්තක් නොවේ” යනුවෙන් කුගල්මන් මහතා එකඟ වේ.
“එය ඒකාධිපතිවාදය දෙසට ලිස්සා යාමක් පෙන්නුම් කරයි,” ඇය පවසන පරිදි, නවතම සංශෝධනය පසුගිය වසරේ සිදු කරන ලද 26 වන සංශෝධනය මත ගොඩනැගීමක් ලෙස දකින අතර, එමඟින් නීති සම්පාදකයින්ට පකිස්ථානයේ ඉහළම විනිසුරුවරයා තෝරා ගැනීමේ බලය ලබා දෙන ලදී. 28 වන සංශෝධනයක් පිළිබඳ දැනටමත් සමපේක්ෂණයක් පවතී.
“එයින් පෙන්නුම් කරන්නේ බල තුලනය සංස්ථාපිතයට පක්ෂව, දැඩි ලෙස පක්ෂව නැඹුරු වී ඇති බවයි.” කුලග්මන් වැඩි දුරටත් පෙන්වා දෙයි.
බීබීසී වාර්තා සම්පූර්ණ පරිවර්තනයකි.
