නොබෙල් ත්යාගලාභී ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස් ඇතුළු ලොව ප්රමුඛ පෙළේ ආර්ථික විද්යාඥයින් පිරිසක්, දිට්වා සුළි කුණාටුවෙන් ඇති වූ විනාශයට මුහුණ දීම සඳහා ශ්රී ලංකාවේ ණය ගෙවීම් අත්හිටුවන ලෙස නොබෙල් ත්යාගලාභී ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස් ඇතුළු ලොව ප්රමුඛ පෙළේ ආර්ථික විද්යාඥයින් පිරිසක් ඉල්ලා සිටින බව The Guardian වාර්තාවක් කියයි.
ගෝලීය විශේෂඥයින් 120 දෙනෙකුගෙන් යුත් කණ්ඩායම නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, පාරිසරික විනාශයේ පරිමාණය සැලකිල්ලට ගෙන, ශ්රී ලංකාවේ ආපසු ගෙවීම් කළමනාකරණය කළ හැකි මට්ටමකට යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා නව ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමක් ඉල්ලා සිටි බවයි.
ශ්රී ලංකාවේ ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක “අපේ ඉතිහාසයේ විශාලතම හා වඩාත්ම අභියෝගාත්මක ස්වාභාවික ව්යසනය” ලෙස හැඳින්වූ මෙම සිදුවීමෙන් දිවයින පුරා පුද්ගලයින් 600 කට වැඩි පිරිසක් මිය ගිය අතර ලක්ෂ සංඛ්යාත නිවාස විනාශ විය.
2022 දී රජය ආපසු ගෙවීම් පැහැර හැරීමෙන් පසු ණයහිමියන් සමඟ දීර්ඝ සාකච්ඡාවලින් පසුව, පසුගිය වසරේ දී රටේ ඩොලර් බිලියන 9ක ජාතික ණය ප්රතිව්යුහගත කරන ලදී. නමුත් ශ්රී ලංකාවේ බදු ගෙවන්නන් මත බර තිරසාර නොවන බව සංවර්ධන ක්රියාකාරීන් එකල අනතුරු ඇඟවීය.
සුළි කුණාටුවට පෙර, වාර්ෂික ණය ආපසු ගෙවීම් රජයේ ආදායමෙන් 25%ක් පමණ වනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන ලද අතර එය ජාත්යන්තර හා ඓතිහාසික ප්රමිතීන්ට අනුව ඉහළ මට්ටමකි.
නොබෙල් ත්යාගලාභී ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස් සමඟ ලිපියට අත්සන් කළ අය අතර එක්සත් ජනපදයේ මැසචුසෙට්ස් ඇම්හර්ස්ට් විශ්ව විද්යාලයේ කීර්තිමත් ඉන්දියානු සංවර්ධන ආර්ථික විද්යාඥ ජයති ගෝෂ්, ආර්ජන්ටිනාවේ හිටපු ආර්ථික අමාත්ය මාටින් ගුස්මාන්, අසමානතා විශේෂඥ තෝමස් පිකෙටි සහ ධනවාදය සහ පරිසරය පිළිබඳ පුළුල් ලෙස කියවන ලද පොතක් වන Doughnut Economics හි කතුවරිය වන කේට් රාවර්ත් ද වෙති.
“දිට්වා සුළි කුණාටුව, පුළුල් ගංවතුර සහ නායයෑම් හේතුවෙන් ඇති වූ දැඩි ආර්ථික කම්පනයකට ශ්රී ලංකාව දැන් මුහුණ දී සිටින අතර, එමඟින් යටිතල පහසුකම්, ජීවනෝපායන් සහ ආර්ථිකයේ ප්රධාන අංශවලට පුළුල් හානියක් සිදු වී තිබේ. මෙම පාරිසරික හදිසි අවස්ථාව වත්මන් ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ පැකේජය මගින් නිර්මාණය කරන ලද අතිශයින් සීමිත මූල්ය අවකාශය අවශෝෂණය කර ගැනීමට සහ එය ඉක්මවා යාමට සූදානම්ව සිටී. [ජාත්යන්තර මූල්ය අරමුදලෙන් (IMF)] අතිරේක බාහිර ණය දැනටමත් ලබා ගනිමින් සිටින අතර, ව්යසනයේ බලපෑම් සමඟ කටයුතු කිරීම සඳහා වැඩි ණය ලබා ගැනීමට ඉඩ ඇත. ශ්රී ලංකාවේ බාහිර ස්වෛරී ණය ගෙවීම් වහාම අත්හිටුවීම සහ නව තත්වයන් යටතේ ණය තිරසාරභාවය යථා තත්ත්වයට පත් කරන නව ප්රතිව්යුහගත කිරීමක් අපි ඉල්ලා සිටිමු”. නොබෙල් ත්යාගලාභී ජෝසප් ස්ටිග්ලිට්ස් ඇතුළු පිරිස සිය ලිපියේ සඳහන් කළහ.
2024 ණය ප්රතිව්යුහගත කිරීමේ ගනුදෙනුවෙන් පසුව, සමහර ආයෝජකයින් අපේක්ෂිත ආපසු ගෙවීම් සඳහා “කප්පාදුවක්” පිළිගැනීමෙන් පසුව, පුද්ගලික අංශයේ ණයහිමියන් තවමත් එක්සත් ජනපද රජයට වඩා ශ්රී ලංකාවට 40%ක වැඩි ලාභයක් ලබා දීමට සූදානම්ව සිටින බව Debt Justice ප්රචාරක කණ්ඩායම විසින් කරන ලද පර්යේෂණයකින් හෙළි විය.
මූලාශ්රය – The Guardian
