බලයට පත්වීමේ පැහැදිලි මාවතක් කිසිවෙකුට ඉතිරි නොකළ අවුල් සහගත මැතිවරණයකින් පසුව නව රජයක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා ඊශ්‍රායල ජනාධිපතිවරයා සෙනසුරාදා අගමැති බෙන්ජමින් නෙතන්යාහුගේ ප්‍රබලම ප්‍රතිවාදියා වන ගාඩි අයිසන්කොට්ට (Gadi Eisenkot) ආරාධනා කර ඇත.
ඊශ්‍රායලයේ දීර්ඝතම කාලයක් සේවය කළ නායකයා වන නෙතන්යාහු ඔක්තෝබර් 27 වන දින පැවති මැතිවරණයෙන් බහුතරය අහිමි වූ නමුත් ධුරයේ රැඳී සිටීමට සටන් කරමින් සිටී.
හිටපු හමුදා ප්‍රධානියෙකු වන අයිසන්කොට් අරාබි පක්ෂ සමඟ එක්වීම ප්‍රතික්ෂේප කර ඇති අතර, එම පක්ෂවල සහයෝගයෙන් ඔහුට පාර්ලිමේන්තුවේ බහුතර ආසන ලැබෙනු ඇත.
නමුත් නෙතන්යාහු සහ ඔහුගේ අන්ත දක්ෂිණාංශික සහචරයින් කෝපයට පත් කරමින් අරාබි නායකයින් නව රජයක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කිරීම සඳහා අයිසන්කොට්ට යෝජනා කර ඇත.
“ජනාධිපති හර්සොග් විසින් ගාඩි අයිසන්කොට් හට ජනාධිපති මන්දිරයට ආරාධනා කර ඇති අතර එහිදී ඔහුට නව රජය පිහිටුවීමේ කාර්යය පැවරෙනු ඇත,” මැතිවරණයෙන් පසු සන්ධානයක් පිහිටුවීම සඳහා අපේක්ෂකයෙකු නම් කිරීම බොහෝ දුරට චාරිත්‍රානුකූල කාර්යභාරයක් ඉටු කරන ජනාධිපති අයිසැක් හර්සොග්ගේ ප්‍රකාශකයා පැවසීය.
X හි සටහනක, අයිසන්කොට් ලිව්වේ, “ජාතික හදිසි රජයක් පිහිටුවීමට දැන් කාලයයි. අපි සුදුසු බව සහතික කිරීමට මට හැකි සෑම දෙයක්ම මම කරන්නෙමි.”
රජයක් පිහිටුවීම සඳහා අයිසන්කොට් දිගුකාලීන ලංසුවකට මුහුණ දෙයි
අයිසන්කොට්ගේ නාමයෝජනා ලැබීමෙන් පසු සති කිහිපයක දිග්ගැස්සුනු සාකච්ඡා සිදුවනු ඇතැයි අපේක්ෂා කෙරේ. රජයක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කිරීමට ඔහුට දින 28 ක් ඇති අතර, එය දින 14 ක දිගුවක් විය හැකිය.
බලයට පත්වීමට ඔහු අනුගමනය කරන විභව මාර්ග අතරට ප්‍රධාන කරුණු සම්බන්ධයෙන් අරාබි පක්ෂ ඡන්දවලින් සුළුතර රජයක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කිරීම, ඔහු සහ ඔහුගේ සහචරයින් අතීතයේ දී ප්‍රතික්ෂේප කළ අන්ත-ඕතඩොක්ස් පක්ෂ සමඟ සන්ධානයක් පිහිටුවීම හෝ නෙතන්යාහු සමඟ එක්සත් රජයක් ගොඩනැගීම ඇතුළත් වේ.
විශ්ලේෂකයින් පවසන්නේ විකල්ප තුනම ක්‍රියාත්මක වීමට ඇති ඉඩකඩ අඩු බවයි. අයිසන්කොට් අසමත් වුවහොත් තවත් අපේක්ෂකයෙකුට රජයක් පිහිටුවීමට උත්සාහ කළ හැකි අතර එම අපේක්ෂකයා අසමත් වුවහොත් පාර්ලිමේන්තුවට තවත් අපේක්ෂකයෙකු නම් කළ හැකිය. ක්‍රියාවලිය සඳහා දින 100ක පමණ කාල සීමාවක් තිබේ. කිසිවෙකු සාර්ථක නොවන්නේ නම් තවත් මැතිවරණයක් පවත්වනු ලැබේ.
ආසන 120කින් යුත් ඊශ්‍රායල පාර්ලිමේන්තුවේ (ක්නෙසෙට්) නෙතන්යාහුගේ ලිකුඩ් පක්ෂය තනි පක්ෂයක් ලෙස වැඩිම ආසන සංඛ්‍යාවක් දිනා ගත් අතර නෙතන්යාහුගේ සන්ධානයට හිමි වූයේ ආසන ආසන 53ක් පමණි.
අයිසන්කොට්ගේ යෂාර් පක්ෂය ආසන 21ක් ලබා ගනිමින් දෙවන විශාලතම පක්ෂය ලෙස ඉස්මතු වූ අතර පක්ෂ හතරක් ඇතුළත් ඔහුගේ සන්ධානය ආසන 48ක් පමණක් දිනා ගත්තේය. ඊශ්‍රායලයේ අරාබි සුළුතරය නියෝජනය කරන පක්ෂ දෙකක් පෙර නොවූ විරූ ලෙස ආසන 19ක් දිනා ගත්හ.
මොරොක්කෝ සංක්‍රමණිකයෙකුගේ පුතෙකු වන 66 හැවිරිදි අයිසෙන්කොට්, මැද පෙරදිග සහ උතුරු අප්‍රිකාවට මුල් බැසගත් ඊශ්‍රායලයේ මිස්රාහි ප්‍රජාවෙන් පැමිණි රටේ පළමු අගමැති වනු ඇත.
සංයමයෙන් හා මාධ්‍ය ගැන ලැජ්ජාශීලීව සිටි අයිසන්කොට් දේශපාලනයට පිවිසියේ 2022 දීය. 2023 ඔක්තෝබර් 7 වන දින හමාස් සංවිධානය ඊශ්‍රායලයට එල්ල කළ ප්‍රහාරයෙන් පසු නෙතන්යාහුගේ යුද කාලීන කැබිනට් මණ්ඩලයේ කෙටි කාලයක් සේවය කළ ඔහු පසුව විපක්ෂයට පැමිණියේය.
විපක්ෂයේ සිට, ගාසා තීරයේ හමුදා මෙහෙයුම කළමනාකරණය කිරීම ඇතුළුව නෙතන්යාහුගේ නායකත්වය සම්බන්ධයෙන් ඔහු ප්‍රසිද්ධියේ තරවටු කළ අතර, ඔහු සමඟ රජයේ සේවය නොකරන බවට දිවුරුම් දී තිබේ.
අයිසෙන්කොට්ගේ මහජන කීර්තිය 2023 සිට ඔහුගේ පවුල ගෙවා ඇති පෞද්ගලික වන්දිය සමඟ ද බැඳී පවතී. ගාසා තීරයේ සටන් වැදී පුතෙකු සහ බෑණනුවන් දෙදෙනෙකු මිය යාම ඊට ඇතුළත්ය.
2006 දී ලෙබනනයේ ඉරානයේ පිටුබලය ලත් හිස්බුල්ලා සමඟ ඊශ්‍රායලයේ යුද්ධයේදී අණ දෙන නිලධාරියෙකු ලෙස ඔහු යෙදවූ අසමානුපාතික බලයෙන් ප්‍රහාරවලට ප්‍රතිචාර දැක්වීමේ “දහියේ මූලධර්මය” උපුටා දක්වමින්, මැතිවරණ ප්‍රචාරක මාවතේ දී අයිසන්කොට් ඔහුගේ ආරක්ෂක සුදුසුකම් ඉස්මතු කළේය.
2023 සිට ඉහළ ගොස් ඇති පලස්තීන වැසියන්ට එරෙහි පදිංචිකරුවන්ගේ ප්‍රචණ්ඩත්වය අයිසෙන්කොට් විසින් විවේචනය කර ඇති අතර, එය බටහිර රාජ්‍යයන් සමඟ ඊශ්‍රායලයේ සබඳතාවල ආතතීන් වැඩි කරයි. ඔහු නෙතන්යාහුගේ අන්ත දක්ෂිණාංශික සන්ධාන හවුල්කරුවන් වන ඉටමාර් බෙන්-ග්විර් සහ බෙසලෙල් ස්මොට්‍රිච්ට විරුද්ධ ය. පලස්තීනුවන්ට එරෙහිව ප්‍රචණ්ඩත්වය උසිගැන්වීම සම්බන්ධයෙන් සමහර බටහිර රටවල සම්බාධකවලට ඔවුන් මුහුණ දී ඇත.
මූලාශ්‍රය: රොයිටර්
