ශ්‍රී ලංකාව ඇතුළු රටවල් 21ක සහ කලාප තුනක නව HIV ආසාදන සංඛ්‍යාව 2025 වසරේදී ඉහළ ගිය බව UNAids ආයතනය පවසයි.
ඇෆ්ඝනිස්ථානය, නේපාලය, කෙන්යාව, සුඩානය, බ්‍රසීලය, පකිස්ථානය, යේමනය, ඊජිප්තුව, සෙනගාලය සහ පිලිපීනය ද HIV ආසාදන සංඛ්‍යාව 2025 වසරේදී ඉහළ ගිය රටවල් අතර ඉදිරියෙන්ම සිටින බව UNAids විසින් නිකුත් කළ නවතම වාර්තාව පැවසුවේය.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව, ලෙසෝතෝ රාජ්‍යය ලොව දෙවන ඉහළම HIV ව්‍යාප්ති අනුපාතය සහිත රට වන අතර, එරට කාන්තාවන් අතර මරණයට ප්‍රධානතම හේතුව ද එය යි.
ලෝක සෞඛ්‍ය සංවිධානයට අනුව 2025 වසරේදී ගෝලීය වශයෙන් HIV ආශ්‍රිත හේතූන් නිසා පුද්ගලයින් 570,000 ක් පමණ මිය ගිය අතර, එය 2004 දී පැවති උච්ඡතම අවස්ථාවට සාපේක්ෂව 73% කින් අඩු ය.
මේ අතර HIV වසංගත තත්ත්වයකට මුහුණ දීම හේතුවෙන් ෆීජි රාජ්‍යය පසුගිය සතියේදී ජාතික හදිසි තත්වයක් ප්‍රකාශයට පත් කළේ ය.
පැසිෆික් සාගරයේ පිහිටි ෆීජි දූපත් රාජ්‍යයේ වැඩිහිටියන්ගෙන් ආසන්න වශයෙන් 60 දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙක් මේ වන විට HIV ආසාදිතව ජීවත් වෙති. මීට වසර පහකට පෙර එම අනුපාතය පැවතියේ වැඩිහිටියන් 167 දෙනෙකුගෙන් එක් අයෙකුට ලෙස ය. ඒඩ්ස් රෝගය මර්දනය කිරීමේ වගකීම දරන එක්සත් ජාතීන්ගේ ආයතනය වන UNAidsහි දත්තවලට අනුව, ලොව පුරා ආසන්න වශයෙන් මිලියන 41 ක ජනතාවක් HIV ආසාදිතව ජීවත් වන බවට ඇස්තමේන්තු කර ඇත.
HIV යනු ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියේ සෛලවලට හානි කරන වෛරසයක් වන අතර එදිනෙදා ආසාදන හා රෝග වලට එරෙහිව සටන් කිරීමට ශරීරයට ඇති හැකියාව දුර්වල කරයි.
එය ශරීර තරල මගින් සම්ප්‍රේෂණය වේ. බොහෝ විට අනාරක්ෂිත ලිංගික සංසර්ගයේදී මෙන් ම කැපුම් සහ හුවමාරු කර ගත් එන්නත් කටු භාවිතයෙන් මත්ද්‍රව්‍ය එන්නත් කිරීම හරහා ද මෙහි පැතිරීම සිදුවේ. ගර්භණී සමයේදී, දරු ප්‍රසූතිය සහ මව්කිරි දීම අතරතුර මවගෙන් දරුවාට ද එය සම්ප්‍රේෂණය විය හැකි ය.
HIV වෛරසය මගින් ප්‍රතිශක්තිකරණ පද්ධතියට දැඩි ලෙස හානි වූ පසු, ජීවිතයට තර්ජනයක් විය හැකි ආසාදන සහ රෝග ගණනාවක් ඇති වූ විට ඒඩ්ස් (මානව ප්‍රතිශක්තිකරණ ඌණතා සින්ඩ්‍රෝමය) හට ගනියි.
ප්‍රතිකාර ක්‍රමවල ප්‍රගතිය, පසුගිය දශක කිහිපය තුළ HIV රෝග විනිශ්චය කරන ලද පුද්ගලයින්ගේ ආයු අපේක්ෂාව සැලකිය යුතු ලෙස වැඩිදියුණු කර තිබේ.
