ඉරානය හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීමෙන් පසු සහ එක්සත් ජනපදය ඉරාන වෙත නාවික අවහිර කිරීම නැවත පැනවීමෙන් පසු, ඉරානයේ ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකාය “ඇමරිකා එක්සත් ජනපදයට සහ එහි සහචරයින්ට ප්රතිලාභ ලබා දෙන අනෙකුත් සියලුම අපනයන කොරිඩෝ” වසා දමන බවට තර්ජනය කර ඇති බව ඉරාන මාධ්ය වාර්තා කළේය.
“කලාපීය බලශක්ති අපනයන සියල්ලන් විසින් බෙදා ගනු ලැබේ, නැතහොත් සියල්ලන්ටම අහිමි කරනු ලැබේ,” යනුවෙන් ඉරානයේ IRNA රාජ්ය ප්රවෘත්ති ඒජන්සිය බදාදා නිකුත් කළ නිවේදනයක සඳහන් වේ.
විශ්ලේෂකයින් පවසා ඇත්තේ, ඉරානය යේමනයේ සිටින තම හවුති සහචරයින් යොදා ගෙන රතු මුහුදට පිවිසෙන බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් දොරටුව වසා දැමීමට ඉඩ ඇති බවට සංඥා කරමින් සිටින බවත්, එමඟින් වොෂින්ටනයට එරෙහිව නව පෙරමුණක් විවෘත වන බවත්, ලෝකයේ වඩාත්ම වැදගත් බලශක්ති මාර්ග දෙකක් අවදානමට ලක් වන බවත්ය.
සෞදි අරාබිය යේමනයට දිගින් දිගටම පහර දුන්නොත් තෙල් මිල බැරලයකට ඩොලර් 200 දක්වා ඉහළ යා හැකි බව ඔහු පැවසූ බව ඉරානයේ ප්රෙස් ටීවී වෙබ් අඩවියේ වාර්තාවක දැක්වේ. සෞදි අරාබිය සහ ඉරානයට අනුබද්ධිත කණ්ඩායම අතර ගැටුමේ වසර හතරක සටන් විරාමයක් බිඳ දමමින් සෞදි අරාබිය තම පාලනය යටතේ පවතින ගුවන් තොටුපළකට බෝම්බ හෙළු බවට චෝදනා කිරීමෙන් පසු හූති හමුදා සෞදි අරාබියට මිසයිල ප්රහාර එල්ල කළහ.
හවුතිවරු දැනටමත් බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් හරහා ගෝලීය වාණිජ්යය යටපත් කළ හැකි බව පෙන්වා දී ඇත. 2023 ඔක්තෝම්බර් මාසයේදී ගාසා යුද්ධය පුපුරා යාමෙන් පසුව, ඉරානයේ සහාය ලත් කණ්ඩායම රතු මුහුදේ වාණිජ නැව්ගත කිරීම්වලට ප්රහාර දියත් කළේ පලස්තීනුවන්ට සහාය වීම සඳහා ඊශ්රායලයට සම්බන්ධ යාත්රා ඉලක්ක කරන බව පවසමිනි.
ගෝලීය නැව් ගමනාගමනයට ඇති නවතම තර්ජනය පැමිණෙන්නේ, “හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ වාණිජ නැව් ගමනාගමනයට පහර දීමට භාවිතා කරන ඉරාන හැකියාවන් පහත හෙළීම දිගටම කරගෙන යාම සඳහා” නව ප්රහාර වටයක් ආරම්භ කළ බව එක්සත් ජනපද හමුදාව ප්රකාශ කිරීමෙන් දිනකට පසුවය.
පසුගිය සතිය තුළ ඉරානය වාණිජ නැව් හතකට ප්රහාර එල්ල කළ බවත්, එහි ප්රතිඵලයක් ලෙස කාර්ය මණ්ඩල සාමාජිකයින් දුසිමකට ආසන්න සංඛ්යාවක් මිය ගොස්, අතුරුදහන් වී හෝ තුවාල ලැබූ බවත් එක්සත් ජනපද හමුදාව නිවේදනය කළේය. මෙම ප්රහාර වලට පළිගැනීමක් ලෙස හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සහ ඉරාන වෙරළබඩ ප්රදේශ අසල හමුදා ඉලක්ක දුසිම් ගණනකට පහර දුන් බව එක්සත් ජනපද හමුවා පැවසුවේය.
මෙම ප්රහාර රැල්ල පැය හතක් පැවති බව එක්සත් ජනපද මධ්යම අණදෙන නිලධාරියා නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය.
- ‘ඇමරිකාවේ නපුරේ අවසානය‘
“ඇමරිකාවේ නපුරේ අවසානය” ලෙස විස්තර කරන තෙක් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය වසා තබන බව IRGC බදාදා පැවසීය. පෙබරවාරි මාසයේ යුද්ධය ආරම්භ වීමට පෙර, ගෝලීය තෙල් හා ගෑස් නැව්ගත කිරීම්වලින් පහෙන් එකක් පමණ සෑම දිනකම හෝමූස් හරහා ගමන් කළේය. හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ එක්සත් ජනපද නවතම ප්රහාරවලට ප්රතිචාර වශයෙන්, බහරේනයේ එක්සත් ජනපද පස්වන බලඇණියට අයත් අණ සහ පාලන, සැපයුම්, ඉන්ධන සහ හමුදා උපකරණ පහසුකම් ලෙස ඔවුන් විස්තර කළ දේ ඉලක්ක කළ බව ඉරාන හමුදාව පැවසුවේය. ෙ
කුවේටයේ මිනා අබ්දුල්ලා හි ඇමරිකානු සැපයුම් පහසුකමකට පහර දී විනාශ කළ බවත්, ගුවන් යානා අංගන ඉලක්ක කර ගනිමින් ජෝර්දානයේ අස්රාක් හි ඇමරිකානු කඳවුරට පහර දුන් බවත් ඔවුහු පැවසූහ. එක්සත් ජනපද ප්රහාරවලින් සමහරක් ජෝර්දාන භූමියේ කඳවුරු වලින් දියත් කර ඇති බව ඉරානය පැවසුවේය.
මේ අතර කුවේට් රාජ්ය ප්රවෘත්ති ඒජන්සිය වාර්තා කළේ ඉරාන ප්රහාරවලට ඉලක්ක කරගත් ස්ථානයක ගින්නක් පාලනය කළ බවයි. ගින්න IRGC ප්රකාශයේ සඳහන් ස්ථානයේම සිදුවී ඇත්ද යන්න වහාම පැහැදිලි නොවීය.
බදාදා අලුයම ඉරාන භූමියෙන් ජෝර්දානයේ ගුවන් කලාපයට ඇතුළු වූ බැලස්ටික් මිසයිල තුනක් ජෝර්දානයේ ගුවන් ආරක්ෂක අංශ විසින් වළක්වා බිම හෙළන ලදී.
- බලශක්ති ඉලක්ක වලට පහර දෙන බවට ට්රම්ප් තර්ජනය කරයි
ටෙහෙරානය සමඟ සාකච්ඡා නැවත ආරම්භ නොකළහොත් ලබන සතියේ ඉරාන විදුලි බලාගාර සහ පාලම් වලට පහර දෙන බවට ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් මේ අතර යළි තර්ජනය කළේය.
“මම අන්තිමට බලශක්ති ඉලක්ක ඉතිරි කරනවා, නමුත් අවසානයේ අපි බලශක්ති ඉලක්ක වෙත ළඟා වෙනවා,” ට්රම්ප් ෆොක්ස් නිවුස් සමඟ සම්මුඛ සාකච්ඡාවකදී පැවසීය.
“ඔබ ගිවිසුමකට එළඹීම වඩා හොඳ” බව පැවසීම සඳහා ඇමරිකානු සාකච්ඡාකරුවන් ඔවුන්ගේ ඉරාන සගයන් සමඟ සම්බන්ධ වී සිටි බව ට්රම්ප් තවදුරටත් පැවසීය.
ආතතීන් උත්සන්න වීමත් සමඟ, ට්රම්ප් සඳුදා සමුද්ර සන්ධිය හරහා නැව්ගත කිරීම සඳහා 20% ක ගාස්තුවක් අය කිරීමේ අදහස ඉදිරිපත් කළ අතර, එය එක්සත් ජාතීන්ගේ නැව්ගත කිරීමේ ඒජන්සිය සහ අනෙකුත් අයගෙන් තියුණු විවේචනයට ලක් විය. මෙම විවේචනවලින් පසුව ඔහු එම අදහස අතහැර දමා ඒ වෙනුවට ගල්ෆ් රාජ්යයන් සමඟ ආයෝජන ගනුදෙනු සොයන බව පැවසීය.
නවතම ප්රහාර හේතුවෙන් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ සැපයුම් බාධාවක් ගැඹුරු වීමත් සමඟ, අඟහරුවාදා මාසයකින් ඉහළම අගයට 2% කින් ඉහළ ගිය තෙල් මිල බදාදා ඉහළ ගියේය.
මූලාශ්රය: රොයිටර්
