එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය ඔවුන්ගේ යුද්ධය නැවැත්වීම සඳහා තාවකාලික ගිවිසුමකට එළඹෙමින් සිටින බව නිලධාරීන් ප්රකාශ කළ අතර, ටෙහෙරානය සටන් නතර කරන නමුත් වඩාත්ම මතභේදාත්මක ගැටලු නොවිසඳී තබන යෝජනාවක් සමාලෝචනය කරමින් සිටියේය.
ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශකවරයා පැවසුවේ, ටෙහෙරානය තවමත් සාම සැලැස්ම පිළිබඳව නිගමනයකට එළඹ නොමැති බවත්, මූලාශ්රවලට අනුව එය පුළුල් සාම ගිවිසුමකට වඩා කෙටිකාලීන සංදේශයක් මත කේන්ද්රගත වන බවත්ය. එය දෙපාර්ශ්වය අතර ගැඹුරු බෙදීම් අවධාරණය කරන බව ද ඔහු පැවසුවේය.
අර්ධ ගනුදෙනුවක් පවා හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට හේතු විය හැකි බවට ඇති අපේක්ෂාවන් දැනටමත් වෙළඳපළ චලනය කර ඇත.
ඉරානයේ න්යෂ්ටික වැඩසටහන සම්බන්ධයෙන් (එහි අතිශයින් පොහොසත් යුරේනියම් තොගවල ඉරණම සහ ටෙහෙරානය න්යෂ්ටික කටයුතු කොපමණ කාලයක් නවතා දමනු ඇත්ද යන්න ඇතුළුව) මතභේද පවතින බැවින්, ටෙහෙරානය සහ වොෂින්ටනය පුළුල් විසඳුමක් සඳහා වූ අභිලාෂයන් අඩු කර ඇත.
ඒ වෙනුවට ගැටුමක් නැවත ඇතිවීම වැළැක්වීම සහ සමුද්ර සන්ධිය හරහා නැව්ගත කිරීම ස්ථාවර කිරීම අරමුණු කරගත් එක් පිටුවක සංදේශයක දක්වා ඇති තාවකාලික විධිවිධානයක් සඳහා ඔවුන් කටයුතු කරමින් සිටින බව මූලාශ්ර පැවසීය.
“අපගේ ප්රමුඛතාවය වන්නේ යුද්ධය ස්ථිර ලෙස අවසන් කරන බව ඔවුන් නිවේදනය කිරීම සහ ඔවුන් සෘජු සාකච්ඡාවලට නැවත පැමිණි පසු ඉතිරි ගැටළු විසඳා ගත හැකි වීමයි” යනුවෙන් දෙපාර්ශ්වය අතර මැදිහත්වීමට සම්බන්ධ ජ්යෙෂ්ඨ පාකිස්තාන නිලධාරියෙක් රොයිටර් පුවත් සේවයට පැවසීය.
යෝජිත රාමුව අදියර තුනකින් දිග හැරෙනු ඇත: ඒවා නම්, යුද්ධය විධිමත් ලෙස අවසන් කිරීම, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ අර්බුදය විසඳීම සහ පුළුල් ගිවිසුමක් පිළිබඳ සාකච්ඡා සඳහා දින 30ක කවුළුවක් දියත් කිරීමයි.
මැදිහත්වීමේ උත්සාහයන්හි ප්රමුඛ කාර්යභාරයක් ඉටු කර ඇති පාකිස්තානයේ විදේශ අමාත්ය ඉෂාක් ඩාර් සමඟ බ්රහස්පතින්දා දුරකථන ඇමතුමක් පැවැත්වූ බව ටෙහෙරාන් පැවසීය.
“අපි ශුභවාදීව සිටිමු,” පාකිස්තාන විදේශ අමාත්යාංශයේ ප්රකාශක තහීර් අන්ද්රාබි ඉස්ලාමාබාද්හි පැවති සාකච්ඡාවකදී පැවසුවේ ගනුදෙනුවක් කෙතරම් ඉක්මනින් සිදු විය හැකිද යන්න පිළිබඳව විමසූ විටය.
“සරල පිළිතුරක් වනුයේ අපි ඉක්මනින්ම ගිවිසුමක් අපේක්ෂා කරන බවයි.”ඔහු පැවසුවේය.
පෙබරවාරි 28 වන දින ඉරානයට එල්ල කරන ලද ඇමරිකානු-ඊශ්රායල ප්රහාර සමඟ යුද්ධය ආරම්භ වූ දා සිට ඉදිරි ගමනක අපේක්ෂාව නැවත නැවතත් ඉදිරිපත් කර ඇති ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් ද ශුභවාදී ස්වරයකින් කතා කර තිබේ.
“ඔවුන්ට ගිවිසුමක් ඇති කර ගැනීමට අවශ්යයි… එය ඉතා යහපත් දෙයක්,” ඔහු බදාදා ධවල මන්දිරයේදී වාර්තාකරුවන්ට පැවසූ අතර පසුව “එය ඉක්මනින් අවසන් වනු ඇත” යනුවෙන් පැවසීය.
මෙම යෝජනාව මගින් අප්රේල් 7 වන දින ප්රකාශයට පත් කරන ලද සටන් විරාමයකින් පූර්ණ පරිමාණයේ යුද්ධ නතර කරන ලද ගැටුම විධිමත් ලෙස අවසන් කරනු ඇත. නමුත් ඉරානය සිය න්යෂ්ටික කටයුතු අත්හිටුවා හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කළ යුතු බවට එක්සත් ජනපදයේ ප්රධාන ඉල්ලීම් නොවිසඳී ඇති බව ආරංචි මාර්ග පවසයි.
එක්සත් ජනපදය පීඩනය දිගටම පවත්වා ගෙන යන බවට ලකුණක් ලෙස, ඉරාක නියෝජ්ය තෙල් ඇමතිවරයා සහ මිලීෂියා නායකයින් තිදෙනෙකු ඉරානයට සහාය දක්වන බව පවසමින් බ්රහස්පතින්දා සම්බාධක පැනවීය.
ලෙබනනයේ ඉරාන පිටුබලය ලබන හිස්බුල්ලා සංවිධානයට එරෙහිව සටන් වදින ඊශ්රායලය, බ්රහස්පතින්දා කියා සිටියේ, බේරූට් හි ගුවන් ප්රහාරයකින් හිස්බුල්ලා අණදෙන නිලධාරියෙකු මරා දැමූ බවයි. පසුගිය මාසයේ ලෙබනන් අගනුවරට එල්ල වූ සටන් විරාමයකින් පසු ඊශ්රායල ප්රහාරය මෙය විය.
මාර්තු 2 වන දින ඉරානයට සහාය දක්වමින් ප්රහාර ආරම්භ කරමින් හිස්බුල්ලා සංවිධානය ඊශ්රායලය සමඟ ඔවුන්ගේ නවතම ගැටුමට මුල පිරුවේය. වොෂින්ටනය සමඟ සාකච්ඡා වලදී ලෙබනනයේ ඊශ්රායල ප්රහාර නතර කිරීම තවත් ප්රධාන ඉරාන ඉල්ලීමකි.
පුළුල් යුද්ධය අවසන් කිරීමේ ඇමරිකානු යෝජනාව සම්බන්ධයෙන් ඉරාන නිලධාරීන් සැක පහළ කළහ. විදේශ අමාත්යාංශ ප්රකාශකයෙකු පැවසුවේ ටෙහෙරානය නියමිත වේලාවට ප්රතිචාර දක්වනු ඇති බවයි, නීති සම්පාදක ඊබ්රහිම් රෙසායි මෙම යෝජනාව “යථාර්ථයකට වඩා ඇමරිකානු පැතුම් ලැයිස්තුවක්” ලෙස විස්තර කළේය.
ඉරාන පාර්ලිමේන්තු කථානායක මොහොමඩ් බාකර් කලීබාෆ්, දෙපාර්ශ්වය සමීප බව ඇඟවුම් කරන වාර්තා සමච්චලයට ලක් කරමින්, “Operation Trust Me Bro” අසාර්ථක වූ බව සමාජ මාධ්යවල ලියා ඇති අතර, සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට අපොහොසත් වීමෙන් පසු සාකච්ඡා එක්සත් ජනපද කැරකැවීමක් ලෙස නිරූපණය කළේය.
ඉතිරිව ඇති ප්රධාන ඉල්ලීම්
මැදිහත්වීම පිළිබඳව දැනුවත් කළ මූලාශ්රය පැවසුවේ එක්සත් ජනපද සාකච්ඡා මෙහෙයවනු ලබන්නේ ට්රම්ප්ගේ තානාපති ස්ටීව් විට්කොෆ් සහ බෑණා වන ජැරඩ් කුෂ්නර් විසින් බවයි. මූලික ගනුදෙනුවට දෙපාර්ශ්වයම එකඟ වුවහොත්, සම්පූර්ණ එකඟතාවයකට පැමිණීම සඳහා දින 30ක සවිස්තරාත්මක සාකච්ඡා සඳහා අවස්ථාව ලැබෙනු ඇත.
ඉරානයේ මිසයිල වැඩසටහන සීමා කිරීම සහ හිස්බුල්ලා ඇතුළු මැද පෙරදිග ප්රොක්සි මිලීෂියාවන්ට සහාය දීම අවසන් කිරීම වැනි වොෂින්ටනය අතීතයේ දී කළ ප්රධාන ඉල්ලීම් කිහිපයක් ඉරානය ප්රතික්ෂේප කර ඇති බව එම ආරංචි මාර්ග පැවසීය.
වොෂින්ටනයේ කේන්ද්රීය ඉල්ලීම්වලින් එකක් වන, ආසන්න අවි ශ්රේණියේ යුරේනියම් කිලෝග්රෑම් 400 කට වඩා ඉරානයේ පවතින තොගය පිළිබඳව ද මූලාශ්ර කිසිදු සඳහනක් කර නැත.
මූලාශ්රය: රොයිටර්
