එංගලන්තයේ තරුණයින් අතර පිළිකා 11ක් බහුලව දක්නට ලැබෙන බව ප්රධාන විශ්ලේෂණයකින් හෙළි වී තිබේ. පිළිකා මට්ටම් වැඩි වීමට හේතුව පිළිබඳ සම්පූර්ණ පැහැදිලි කිරීමක් තවමත් නැත.
නමුත් අධ්යයනයෙන් හෙළි වන්නේ දශක ගණනාවක් තිස්සේ මිනිසුන් ස්ථුලභාවයට පත් කරන ජීවන රටාව යම් කාර්යභාරයක් ඉටු කිරීමට ඉඩ ඇති බවයි, නමුත් එය සමස්ත කතාවෙන් බොහෝ දුරස් ය.
පිළිකා පර්යේෂණ ආයතනයේ සහ ලන්ඩනයේ ඉම්පීරියල් විද්යාලයේ විද්යාඥයින් අවධාරණය කළේ තරුණයින් තුළ පිළිකා තවමත් දුර්ලභ බවත් සෞඛ්ය සම්පන්න ජීවන රටාවක් ගත කිරීමෙන් සෑම කෙනෙකුටම තම අවදානම අඩු කර ගත හැකි බවත්ය.
නව යොවුන් වියේ අගභාගයේදී, වයස අවුරුදු 20, 30 සහ 40 ගණන්වල පිළිකා වැඩි වෙමින් පවතින්නේ ඇයිද යන්න වසර ගණනාවක් තිස්සේ විද්යාඥයින්ට ප්රහේලිකාවක් වී ඇත.
පෝර්ට්ස්මූත්හි Bradley Coombes බඩවැල් පිළිකාවෙන් මිය යන විට යන්තම් 23 වැනි වියේ පසුවිය. ඔහුගේ මව වන කැරොලයින් මවුස්ඩේල් පැවසුවේ බඩවැල් පිළිකාවේ “රතු කොඩි” රෝග ලක්ෂණ රාශියක් තිබුණ ද, තම පුතාට රෝගය වැළඳීමට තරම් කුඩා වැඩි යැයි සිතූ හෙයින් රෝග ලක්ෂණ නොසලකා හැරි බවයි.
ඔහු අර්ධ-වෘත්තීය පාපන්දු ගිවිසුමක් අත්සන් කිරීමට ආසන්නව සිටින “සැබවින්ම යෝග්ය හා සෞඛ්ය සම්පන්න තරුණයෙක්” බවත්, ජීවිතයට ආදරය කරන බවත් ඇය පැවසුවාය. ඔහුව අවදානමට ලක් කරන කිසිවක් පැහැදිලිවම නොතිබූ බව ඇය පවසයි.
නමුත් විශ්ව විද්යාලයේ පළමු වසරෙන් පසු ඔහුගේ බර බොහෝ සෙයින් අඩු වූ අතර උදරයේ වේදනාවක් ඇති විය. පසුව පාචනය සහ මළපහ වලින් රුධිරය පිට විය.
රෝග ලක්ෂණ හඳුනා ගැනීමට මාස 18 ක් ගත විය. ඔහුගේ බඩවැල්වල වීඩියෝ පරීක්ෂණයක් – colonoscopy – කරන විට පිළිකාව ඉතා විශාල වූ අතර කැමරාව ඇතුළු කිරීම අසීරු විය.
ශල්යකර්ම සහ රසායනික චිකිත්සාව මගින් ඔහුගේ පිළිකාව නැවැත්වීමට නොහැකි වූ අතර බ්රැඩ්ලි මිය ගියේ ය.
“හැම මවක්ම වගේම මටත් ඇත්තටම දැනුනා එයා එයාගේ පාපන්දු සිහින ජයගන්න තිබුණා නම් කියලා, එයාට අපූරු ජීවිතයක් ගත කරන්න තිබුණා කියලා. නමුත් පිළිකාව ඒ සිහිනය එයාගෙන් උදුරගත්තා, මොකද මුල් අවධියේ බඩවැල් පිළිකාව හඳුනාගෙන තිබුණේ නැහැ,” කැරොලයින් පවසයි.
එක් පුද්ගලයෙකුට පිළිකාවක් ඇති වන්නේ මන්දැයි දැන ගැනීම අසීරුය. නමුත් පිළිකා සහ අපගේ ජීවන රටාවන් දෙකෙහිම ජාතික ප්රවණතා හරහා විද්යාඥයින් කණ්ඩායමක් කටයුතු කළේ රටාවක් සොයා ගැනීමට හැකි දැයි බැලීමටයි.
ඔවුන් පෙන්වා දුන්නේ බඩවැල් පිළිකා මෙන්ම තයිරොයිඩ් ග්රන්ථිය, බහු මයිලෝමා, අක්මාව, වකුගඩු, පිත්තාශය, අග්න්යාශය, ගර්භාෂ ශ්ලේෂ්මල (හෝ එන්ඩොමෙට්රියල්), මුඛය, පියයුරු සහ ඩිම්බකෝෂ පිළිකා වැඩි වෙමින් පවතින බවයි.
පිළිකා පර්යේෂණ ආයතනය සහ ලන්ඩනයේ ඉම්පීරියල් විද්යාලය විසින් කරන ලද මෙම අධ්යයනයෙන් පිළිකා අවදානම වැඩි කරන බව දැනටමත් දන්නා හැසිරීම් රටා ද විශ්ලේෂණය කරන ලදී.
නමුත් දුම්පානය කිරීමේ මට්ටම්, මධ්යසාර පරිභෝජනය, ශාරීරික ව්යායාම මට්ටම්, රතු සහ සැකසූ මස් ප්රමාණය සහ තන්තු අඩු ආහාර වේල් ගණන යන සියල්ල යහපත් අතට හැරෙමින් හෝ එලෙසම පවතින බව එයින් පෙන්නුම් කෙරිණි.
මෙම හැසිරීම් සියල්ල පිළිකා ඇතිවීමට දායක වේ, නමුත් පිළිකා වැඩි වී ඇත්තේ මන්දැයි පැහැදිලි නොකරයි.
පිළිකා වැඩිවීම සමඟ සමපාත වූ එකම දත්ත අධික බර හා තරබාරුකම බව වාර්තාවේ සඳහන් වන අතර එය 1990 ගණන්වල සිට ඉහළ යමින් පවතී.
අමතර මේද පටක ශරීරයේ හෝමෝන, ඉන්සියුලින් වැනි වෙනස්කම් ඇති කරන බව විශ්වාස කෙරෙන අතර එය පිළිකා අවදානමට බලපායි.
කෙසේ වෙතත්, මෙය පවා අසම්පූර්ණ පිළිතුරකි. උදාහරණයක් ලෙස බඩවැල් පිළිකා සම්බන්ධයෙන්, පර්යේෂකයන් ඇස්තමේන්තු කරන්නේ සෑම අමතර අවස්ථා 100කටම 20ක් අධික බර නිසා විය හැකි අතර 80ක් තවමත් පැහැදිලි කර නොමැති බවයි.
“අතිරේක” පිළිකා පමණක් නොව, සියලුම පිළිකා වැළැක්වීම වැදගත් බව පර්යේෂකයෝ පවසති. ලොව පුරා පිළිකා වලින් 40%කට ආසන්න ප්රමාණයක් දුම්පානය නොකිරීම වැනි ජීවන රටා තේරීම් මගින් වළක්වා ගත හැකි බව ගණන් බලා ඇත.
“තරුණයින් තුළ පිළිකා වැඩි වන බවට ආරංචිය ඇසීම ඉතා කනස්සල්ලට කරුණක්,” පිළිකා පර්යේෂණ ආයතනයේ මහාචාර්ය මොන්ට්සෙරාට් ගාර්ෂියා ක්ලෝසාස් බීබීසී වෙත පැවසීය.
“කෙසේ වෙතත්, සෞඛ්ය සම්පන්න ජීවන රටාවක් ගත කිරීමෙන් පිළිකා අවදානම අඩු කිරීමට හැකිය. උදාහරණයක් ලෙස, ශාරීරිකව ක්රියාශීලී වීම සහ සෞඛ්ය සම්පන්න බරක් පවත්වා ගැනීම.”
තරුණ පරම්පරාවේ පිළිකා වැඩි වෙමින් පැවතුන ද, වැඩිහිටි වයස් කාණ්ඩවල පිළිකා නිසා ඔවුන් තවමත් ‘කුඩා’ බව මතක තබා ගැනීම වැදගත් බව පර්යේෂකයෝ පැවසූහ.
සෑම වසරකම තරුණ තරුණියන් 1,000 න් එක් අයෙකුට (වයස අවුරුදු 20, 30 සහ 40 අතර) පිළිකා රෝග විනිශ්චය ලැබෙන අතර, වැඩිහිටි වයස් කාණ්ඩවල (වයස අවුරුදු 50, 60 සහ 70 අතර) 100 න් එක් අයෙකුට පමණ පිළිකා රෝග විනිශ්චය ලැබෙන බව ඔවුන් පැවසීය. මෙය 0.1%ක් සහ 1%ක් ලෙස සරල කළ හැකිය.
වෙනත් අවදානම් සාධක සෙවීම දිගටම කරගෙන යයි. ලන්ඩනයේ ඉම්පීරියල් කොලේජ් හි මහාචාර්ය මාර්ක් ගුන්ටර් පැවසුවේ සැකසූ ආහාර සහ ප්රතිජීවක ඖෂධ භාවිතය පිළිබඳ සාකච්ඡාවක් පැවති නමුත් “අපි නොදන්නා බොහෝ දේ” ඇති බවයි.
පැණි රස පාන වර්ග, වායු දූෂණය, බඩවැල් බැක්ටීරියා සහ වල් නාශක යන සියල්ලම යෝජනා කර ඇත.
මූලාශ්රය – බීබීසී
