ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජයේ දැඩි අනතුරු ඇඟවීම් හමුවේ අද (08) අලුයම එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් නැවතත් තම තර්ජනාත්මක ඉරියව්වෙන් ඉවත් වී, ටෙහෙරානය සමඟ සති දෙකක සටන් විරාමයක් ප්රකාශයට පත් කළේය. යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා ඉරානයේ කරුණු 10ක සැලැස්ම පිළිගැනීමත් සමඟ මෙම පියවර ගන්නා ලදී.
ට්රම්ප්ට පිළිගැනීමට බල කරන ලද කරුණු 10කින් යුත් යෝජනාව, යුද්ධය අවසන් කිරීම සහ කලාපයට ස්ථාවරත්වය යථා තත්ත්වයට පත් කිරීම සඳහා ඉස්ලාමීය ජනරජයේ උපායමාර්ගික කොන්දේසි ගෙනහැර දක්වයි. මෙම කොන්දේසි ආක්රමණශීලී නොවීම සහ යුරේනියම් පොහොසත් කිරීම සඳහා ඉරානයේ අයිතිය පිළිගැනීම සහතික කිරීමේ සිට, සම්බාධක සම්පූර්ණයෙන් ඉවත් කිරීම, හානි සඳහා වන්දි ගෙවීම සහ කලාපයෙන් එක්සත් ජනපද හමුදා ඉවත් කිරීම දක්වා විහිදේ.
වාර්තාවට අනුව, යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා ඉරානයේ කොන්දේසි පහත පරිදි වේ:
- ආක්රමණශීලී නොවීම
- හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ඉරාන පාලනය දිගටම පැවතීම.
- ඉරානයේ යුරේනියම් පොහොසත් කිරීමේ අයිතිය පිළිගැනීම
- සියලුම ප්රාථමික සම්බාධක ඉවත් කිරීම
- සියලුම ද්විතීයික සම්බාධක ඉවත් කිරීම
- එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලයේ සියලුම යෝජනා අහෝසි කිරීම
- සියලුම ජාත්යන්තර පරමාණු බලශක්ති නියෝජිතායතනයේ පාලක මණ්ඩල යෝජනා අවසන් කිරීම.
- ඉරානයට සිදු වූ හානි සඳහා වන්දි ගෙවීම
- කලාපයෙන් ඇමරිකානු සටන් හමුදා ඉවත් කර ගැනීම.
- ලෙබනනය ඇතුළු සියලු පෙරමුණු වල යුද්ධය අවසන් කිරීම.
ටෙහෙරානයේ අනතුරු ඇඟවීම් හමුවේ ට්රම්ප් නැවතත් පසුබසියි
අද අළුයම, ඉරානයේ විදුලි බලාගාර සහ බලශක්ති යටිතල පහසුකම් වලට එල්ල කරන ප්රහාර තවත් සති දෙකකට කල් දමන බව එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා නිවේදනය කළේය. මෙම තීරණය දේශපාලන හා මාධ්ය කවයන් තුළ පුළුල් ලෙස අර්ථකථනය කරන ලද්දේ ඉස්ලාමීය ජනරජයේ බලය හමුවේ වොෂින්ටනයේ තවත් පසුබැසීමක් ලෙස ය.
ට්රම්ප් සිය සමාජ මාධ්ය පිටුවල පළ කළ පණිවිඩයක සඳහන් කළේ, පකිස්ථාන අගමැති ෂෙබාස් ෂරීෆ් සමඟ පැවති සාකච්ඡාවලින් පසුව සහ ඉරානයට එරෙහිව යෙදවීමට නියමිතව තිබූ “විනාශකාරී බලවේගය” නතර කළ බවයි. ඒ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන්, වහාම සහ ආරක්ෂිතව නැවත විවෘත කිරීමට ඉරානය එකඟ වීමේ කොන්දේසිය මත බව ද ජනපති ට්රම්ප් පැවසුවේය.
මෙම පියවර ද්විපාර්ශ්වික සටන් විරාමයක කොටසක් බව ඔහු ප්රකාශ කළ අතර වැඩි දුරටත් මෙසේ පැවසීය: “අපි දැන් අපගේ සියලු හමුදා අරමුණු සාක්ෂාත් කර ගෙන ඇත. (ඒවා පවා ඉක්මවා ගොස් ඇත) නමුත් ඉරානය සමඟ දිගුකාලීන සාමය සහ මැද පෙරදිග සාමය පිළිබඳ අවසන් එකඟතාවයකට පැමිණීමට පෙර තවමත් යම් දුරක් යා යුතුව තිබේ. අපට ඉරානයෙන් කරුණු 10කින් යුත් යෝජනාවක් ලැබුණු අතර, එය සාකච්ඡා සඳහා ක්රියාත්මක කළ හැකි පදනමක් සපයන බව අපි විශ්වාස කරමු.”
වොෂින්ටනය සහ ටෙහෙරානය අතර පවතින නොවිසඳුණු ගැටලු සියල්ලම පාහේ එකඟ වී ඇති බවත්, සති දෙකක කාලය ගිවිසුම අවසන් කිරීම සහ විධිමත් කිරීම සඳහා අවසාන කවුළුව ලෙස සේවය කළ හැකි බවත් එක්සත් ජනපද ජනාධිපතිවරයා තවදුරටත් පැවසීය.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ඉරාන පාලනය අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම ටෙහෙරාන් සැලැස්මේ වැදගත්ම අංගවලින් එකකි. ඉරානයේ කරුණු 10කින් යුත් සැලැස්මේ විධිවිධාන අතර, ඉරානය විසින් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය අඛණ්ඩව පාලනය කිරීම, එක්සත් ජනපදය ප්රතිපත්තිමය වශයෙන් පිළිගෙන ඇති වඩාත්ම වැදගත් කරුණක් ලෙස කැපී පෙනේ. මෙම කාරණය දේශපාලනයට වඩා බොහෝ දුර ගොස් කලාපයේ ප්රධාන භූ දේශපාලනික හා ආර්ථික සමීකරණයක මට්ටමට ළඟා වේ.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්බන්ධයෙන් ඉරානයේ “කළමනාකරණය” අඛණ්ඩව පවත්වාගෙන යාම, වොෂින්ටනයට පිළිගැනීමට බල කෙරුණු එම රාමුවේම කොටසකි. සමුද්ර සන්ධිය යුද්ධයට පෙර තත්ත්වයට නැවත නොඑන බව ටෙහෙරාන් පාලනය මීට පෙර පැහැදිලි කර තිබුණි.
යුද්ධය අතරතුර ඉරානය මෙම උපායමාර්ගික ජල මාර්ගය කළමනාකරණය කිරීම නිසා, ඇමරිකානු නිරීක්ෂණ රාමුවෙන් පිටත රටවල් 70කට වැඩි ප්රමාණයක් තම නැව් කොරිඩෝව හරහා ගමන් කිරීම සහතික කර ගැනීම සඳහා ටෙහෙරානය සමඟ සෘජු සාකච්ඡාවලට එළඹුණි.
විදෙස් මාධ්ය ඇසුරිණි.
