ඉරාන පාලම් සහ විදුලි බලාගාරවලට ප්රහාර එල්ල කිරීමට නියෝග කරන බවට එක්සත් ජනපද ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප් තර්ජනය කිරීමත් සමඟ අද (07) තෙල් මිල ඉහළ යාමක් සිදු විය.
ග්රිනිච් වේලාවෙන් 0700 වන විට බ්රෙන්ට් බොරතෙල් බැරලයක මිල ඩොලර් 1.44කින් හෙවත් 1.3% කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 111.21ක් වූ අතර, එක්සත් ජනපද බටහිර ටෙක්සාස් අතරමැදි බොරතෙල් මිල ඩොලර් 2.32කින් හෙවත් 2.1% කින් ඉහළ ගොස් ඩොලර් 114.73ක් විය.
ගෝලීය තෙල් සැපයුමෙන් පහෙන් එකක් පමණ නැව්ගත කරනු ලබන හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා අඟහරුවාදා රාත්රී 8 ට නියමිත කාල සීමාවට අනුකූල වීමට අපොහොසත් වුවහොත්, ගිවිසුමකට එළඹෙන්නේ නැත්නම්, ටෙහෙරානයට “නිරය” පෙන්වීමට ට්රම්ප් තර්ජනය කළේය.
පාකිස්තානයේ මැදිහත්කරු හරහා එක්සත් ජනපද යෝජනාවකට ප්රතිචාර දක්වමින් ටෙහෙරානය සටන් විරාමයක් ප්රතික්ෂේප කරමින් යුද්ධයට ස්ථිර අවසානයක් අවශ්ය බව පැවසූ අතර සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීම සඳහා වන පීඩනයට එරෙහිව පියවර ගත්තේය.
ඇමරිකානු සටන් විරාම යෝජනාව ඉරානය ප්රතික්ෂේප කිරීම නිසා ආතතීන් තවත් ඉහළ ගොස් ඇති අතර රාජ්ය තාන්ත්රික සබඳතා නූලකින් එල්ලී ඇති බව පිලිප් නෝවා හි ජ්යෙෂ්ඨ වෙළඳපොළ විශ්ලේෂක ප්රියංකා සච්දේවා පැවසුවාය.
“යුධ පිටියේ අවදානම තවදුරටත් න්යායාත්මක නොවන නිසා තෙල් එහි ලාභ රඳවා තබා ගනී. බලශක්ති සහ නැව් වත්කම්වලට එල්ල වන ප්රහාර දිගටම පවතින අතර, යුද්ධය අවසන් වුව ද, යටිතල පහසුකම් වලට සිදුවන හානිය දින ගණනක් නොව මාස ගණනක් පවතී යැයි වෙළඳුන් බියට පත්ව සිටිනවා” ඇය පැවසුවාය.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා ගලා යාම සීමා වීම හේතුවෙන් ගල්ෆ් නිෂ්පාදකයින් කිහිප දෙනෙකුගේ අපනයන දැනටමත් පහත වැටී ඇත.
පෙබරවාරි 28 වන දින එක්සත් ජනපද සහ ඊශ්රායල ප්රහාර ආරම්භ වීමෙන් පසුව ඉරාන හමුදා සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමූහ.
“ට්රම්ප්ගේ අවසාන කාල සීමාවට පෙර තෙල් වෙළඳපොළවල මූලික කරුණු තරම්ම ඔරලෝසුව බැලීම දැන් විශාල කාර්යභාරයක් ඉටු කරයි,” KCM Trade හි ප්රධාන වෙළඳපොළ විශ්ලේෂක ටිම් වෝටර් පැවසීය.
“සටන් විරාම ගිවිසුමකට ඇති හැකියාව යම් ප්රතිවිරුද්ධ බලපෑමක් ලබා දෙන අතර එය ආකර්ෂණයක් ලබා ගන්නේ නම් සහන පියවරක් පහළට ගෙන ඒමට හේතු විය හැකියි, නමුත් හෝමූස් චෝක්පොයින්ට් සහ හානියට පත් බලශක්ති පහසුකම් වලින් ඇතිවන නිරන්තර සැපයුම් කනස්සල්ල නිසා මිල ගණන් ඉහළ මට්ටමක පවතී.” ඔහු වැඩි දුරටත් පැවසුවේය.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ වාණිජ නැව් ගමනාගමනය ආරක්ෂා කිරීම සඳහා වන යෝජනාවක් සම්බන්ධයෙන් එක්සත් ජාතීන්ගේ ආරක්ෂක මණ්ඩලය අඟහරුවාදා ඡන්දය ප්රකාශ කිරීමට නියමිතව ඇතත්, නිෂේධ බලය භාවිතා කරන චීනය බලය පැවරීමට විරුද්ධ වීමෙන් පසුව සැලකිය යුතු ලෙස ලිහිල් කරන ලද ස්වරූපයෙන් බව රාජ්ය තාන්ත්රිකයෝ පැවසූහ.
සෞදි අරාබිය අඟහරුවාදා ප්රකාශ කළේ තම නැගෙනහිර කලාපය දෙසට දියත් කරන ලද බැලස්ටික් මිසයිල හතක් වළක්වා විනාශ කළ බවත්, බලශක්ති පහසුකම් අසල සුන්බුන් වැටී ඇති බවත්ය.
මෙම ගැටුම ගෝලීය බොරතෙල් සැපයුම අඩු කර ඇති අතර, මැද පෙරදිග ප්රවාහයන් අඩාල වීම මධ්යයේ ආසියානු සහ යුරෝපීය පිරිපහදුකරුවන් ආදේශක සැපයුම් සුරක්ෂිත කර ගැනීම සඳහා පොරබදන විට, ඇමරිකානු WTI බොරතෙල් සඳහා ස්ථාන වාරික වාර්තාගත ඉහළ මට්ටමකට ඉහළ ගොස් තිබේ.
සෞදි අරාබියේ රාජ්ය තෙල් සමාගමක් වන ඇරම්කෝ, මැයි මාසයේ බෙදාහැරීම සඳහා ආසියාවට තම අරාබි ලයිට් බොරතෙල් නිල විකුණුම් මිල ඉහළ දැමූ අතර, එය ඕමාන්/ඩුබායි සාමාන්යයට වඩා බැරලයකට ඩොලර් 19.50 ක වාර්තාගත වාරිකයක් විය.
සැපයුම් ගැටලු තවත් වැඩි කරමින් රුසියාව සඳුදා පැවසුවේ ගෝලීය තෙල් සැපයුමෙන් 1.5%ක් හසුරුවන කළු මුහුදේ කැස්පියන් නල මාර්ගයට යුක්රේන ඩ්රෝන යානා මගින් ප්රහාර එල්ල කළ බවයි. රුසියාව විසින් යටිතල පහසුකම් සහ ගබඩා ටැංකි වලට හානි සිදු වූ බව වාර්තා විය.
මැයි මාසයේදී තෙල් නිමැවුම් කෝටා දිනකට බැරල් 206,000කින් ඉහළ නැංවීමට OPEC+ ඉරිදා එකඟ විය, නමුත් සමුද්ර සන්ධිය වසා දැමීම අපනයන සීමා කරන බැවින් ප්රධාන සාමාජිකයින්ට නිෂ්පාදනය වැඩි කළ නොහැකි බැවින් වැඩිවීම බොහෝ දුරට සංකල්පීය වනු ඇත.
මූලාශ්රය: රොයිටර්
