පුළුල් වන මැදපෙරදිග යුද්ධයේදී ප්රධාන තෙල් නල මාර්ගයට ගුවන් ප්රහාරයක් එල්ල වීමෙන් පසු සෞදි අරාබිය එහි නැගෙනහිර-බටහිර තෙල් නල මාර්ගය වසා දමා ඇති අතර එමඟින් බලශක්ති මිල තවත් ඉහළ යාමේ තර්ජනයක් එල්ල වී තිබේ.
ඉරානයේ සහයෝගය ලබන සන්නද්ධ කණ්ඩායමක් එල්ල කළ ඩ්රෝන ප්රහාරයකින් පසු ලොව විශාලතම බොරතෙල් අපනයනකරු තෙල් නල මාර්ගය තාවකාලිකව වසා දැමීය. ප්රහාරයට ප්රතිචාර වශයෙන් අද (12) හමුදා අණ දෙන නිලධාරියෙකු සේවයෙන් පහ කළේය.
අරාබි අර්ධද්වීපය හරහා දිවෙන කිලෝමීටර් 1,200 දිග නල මාර්ගය, හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නැව් තදබදයක් මඟ හැරීමට සෞදි අරාබියට උපකාරී විය. එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය අතර මාස හයක යුද්ධය හේතුවෙන් තෙල් නැව් ගමනාගමනය මන්දගාමී වී ඇත.
සෞදි බලශක්ති අමාත්යාංශය පැවසුවේ පූර්වාරක්ෂාවක් ලෙස තෙල් නල මාර්ගය වසා දැමූ බවයි. මෑත මාසවලදී දිනකට බැරල් මිලියන 4 සිට 5 දක්වා තෙල් ප්රවාහනය සිදුවෙමින් පවතින අතර එය ගෝලීය සැපයුමෙන් 4% සිට 5% දක්වා ප්රමාණයකි.
කිසිවෙකු ප්රහාර සඳහා වගකීම භාරගෙන නොමැත. මෙඩිනාට දකුණින් පිහිටි නල මාර්ගයේ ප්රදේශයකින් කළු දුමාරයක් නැඟී එන බව චන්ද්රිකා ඡායාරූපවලින් පෙන්නුම් කෙරිණි. ප්රහාරයෙන් තුවාල හා හානි කිහිපයක් සිදුවී ඇති අතර ඒවා තක්සේරු කර ඇති බව සෞදි විදේශ අමාත්යාංශය පැවසූ නමුත් අපනයනවලට ඇති බලපෑම ගැන අදහස් නොදැක්වීය.
තම නිවාඩු නිකේතනයක පැවති ගොල්ෆ් තරඟාවලියකට සහභාගී වීම සඳහා අයර්ලන්තයට ගිය ඇමරිකානු ජනාධිපති ඩොනල්ඩ් ට්රම්ප්, ප්රහාරයට ඉරානය වගකිව යුතු යැයි පැවසීය
පසුගිය සතිය තුළ තෙල් මිල ඉහළ ගියේය. එක්සත් ජනපදය සහ ඉරානය ගල්ෆ් කලාපයේ ඉන්ධන නැව්වලට පහර දීමටත්, යේමනයේ ඉරානයට පක්ෂපාතී හූතිවරු රතු මුහුදේ ඔවුන්ගේ ග්රහණය දැඩි කිරීමත් පියවර ගැනීම සමඟ එක්සත් ජනපදයේ ඩීසල් සිල්ලර මිල පළමු වරට ගැලුමකට වාර්තාගත ඩොලර් 6 ඉක්මවා ගියේය.
සෞදි නායකයාට තමා කතා කළ බව ට්රම්ප් තහවුරු කරයි
යේමන රජයේ ආරංචි මාර්ග රොයිටර් පුවත් සේවයට පැවසුවේ, සිකුරාදා දින හවුතිවරු රතු මුහුදේ මුඛයේ, බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් සමුද්ර සන්ධියේ උපායමාර්ගිකව වැදගත් පෙරිම් දූපත අල්ලා ගත් බවයි.
සෞදි අරාබියේ ඔටුන්න හිමි කුමරු මොහොමඩ් බින් සල්මාන් පසුගිය සතියේ ට්රම්ප් අමතා හවුතිවරුන්ට එරෙහිව සටන් කිරීමට ඇමරිකානු හමුදා සහාය ඉල්ලා සිටි බව වාර්තා වේ. වොෂින්ටනය දැනට සෘජුවම මැදිහත් නොවන නමුත් බුද්ධි අංශවලට සහාය වනු ඇතැයි ඔහුට දන්වා ඇති බව ආරංචි මාර්ග පැවසීය.
අද දින ට්රම්ප් ඔටුන්න හිමි කුමාරයා සමඟ කතා කළ බව තහවුරු කළ අතර, හවුතිවරු ඇමෙරිකානු පරිපාලනයට ද දුරකථන ඇමතුමක් ලබා දී ගැටුමට සෘජුවම සම්බන්ධ නොවන ලෙස වොෂින්ටනයෙන් ඉල්ලා සිටි බව පැවසීය.
සිකුරාදා වාර්තා වූ ද්විත්ව ප්රහාර (තෙල් නල මාර්ගය සහ පෙරිම් දූපත) භයානක උත්සන්න වීමක් නියෝජනය කළ හැකි අතර, යුද්ධය අවසන් කිරීමට රාජ්ය තාන්ත්රික උත්සාහයන් ඇණහිට ඇත. රතු මුහුදට නල මාර්ගය හරහා පොම්ප කරන සෞදි බොරතෙල් මැද පෙරදිග තෙල්වල ප්රධාන විකල්ප ප්රභවය වී ඇත.
සෙනසුරාදා X හි පළ කළ සටහනක, ඉරාන පාර්ලිමේන්තුවේ ජාතික ආරක්ෂක කමිටුවේ ප්රධානී ඊබ්රහිම් අසීසි මෙසේ පැවසීය: “ඇමරිකානු පාර්ශවය ඉරානයේ සියලු කොන්දේසි පිළි නොගන්නා තාක් කල්, සංවාදය සහ සාකච්ඡා වලින් කිසිදු ප්රයෝජනයක් නොමැත.”
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ තම පාලනය පිළිගැනීමට ඉරානයට අවශ්ය වන අතර, එය භාවිතා කරන නැව්වලින් ගාස්තු අය කිරීමට ඉඩ සලසයි, එය වොෂින්ටනය ප්රතික්ෂේප කරයි. ඉරාන විදේශ අමාත්යාංශය සිකුරාදා ප්රකාශ කළේ සමුද්ර සන්ධිය පිළිබඳව සාකච්ඡා කිරීම සඳහා ඉරානය සඳුදා ඕමානයේදී ගල්ෆ් රාජ්යයන් හමුවන බවයි. එවැනි හමුවීමක් ඕමානය තවමත් ප්රසිද්ධියේ තහවුරු කර නොමැත.
ඉරාක අගමැති කාර්යාලයේ සෙනසුරාදා ප්රකාශයට අනුව, සේවයෙන් පහ කරන ලද ඉරාක හමුදාපතිවරයා මයිසාන් පළාතේ මෙහෙයුම්වලට නායකත්වය දී ඇත. ගිනිකොනදිග ඉරාකයේ ඉරානයට මායිම්ව පිහිටි මෙම පළාත, ඉරානයේ පිටුබලය ලබන ෂියා සටන්කාමීන් ක්රියාත්මක වන සහ බලපෑම පවත්වා ගෙන යන ප්රදේශයක් ලෙස දිගු කලක් තිස්සේ සැලකේ.
ඉරාක අගමැතිගේ ඉල්ලීමකට අනුව සෞදි අරාබිය මේ දක්වා පළිගැනීම්වලට එරෙහිව තීරණය කර ඇති බව සෞදි විදේශ අමාත්යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ, තම අවශ්යතා ආරක්ෂා කර ගැනීම සඳහා “අවශ්ය සියලු පියවර ගැනීමට” රාජධානියට අයිතිය ඇති බවයි. ඉරාක රජය මෙම ප්රහාර හෙළා දුටුවේය.
පූර්වාරක්ෂාව ලෙස ඉරානය සමඟ ඇති ෂාලම්චේ දේශසීමා හරස් මාර්ගය වසා දැමීමට ඉරාකය නියෝග කළ බව ආරක්ෂක ආරංචි මාර්ග රොයිටර් පුවත් සේවයට පැවසීය. මෙම හරස් මාර්ගය ඉරානයෙන් එළවළු සහ අනෙකුත් ආහාර සැපයුම් ඉරාකයට ආනයනය කිරීමේ ප්රධාන මාර්ගයක් ලෙස සේවය කරයි.
නල මාර්ග ප්රහාරයට වගකිව යුතු අය සොයා ගැනීම සඳහා පුළුල් පරිමාණ මෙහෙයුමක් ක්රියාත්මක වෙමින් පවතින බව මූලාශ්ර පැවසීය.
- සෞදි පිටුබලය ලත් හමුදා ප්රතිප්රහාර සැලසුම් කරයි
සෞදි අරාබියේ බොරතෙල් සැපයුම දශක තුනකට වැඩි කාලයක් තුළ අවම මට්ටමට පහත වැටී ඇති බව ජාත්යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය සිකුරාදා ප්රකාශ කළේය. එයට හේතුව හවුති සම්බන්ධ කණ්ඩායම් විසින් බාබ් එල්-මැන්ඩෙබ් හරහා ගමන් කරන නැව් වලට එල්ල කරන ලද ප්රහාර බව ජාත්යන්තර බලශක්ති ඒජන්සිය සිකුරාදා පැවසීය .
වසර 12කට පෙර යේමනයේ අගනුවර අල්ලා ගත් සහ යේමනයේ සිවිල් යුද්ධයේදී වසර ගණනාවක විනාශකාරී සෞදි ගුවන් ප්රහාරවලට ඔරොත්තු දුන් කඳුකර සටන්කරුවන් වන හූතිවරුන් විසින් අල්ලා ගත් ප්රදේශ නැවත අත්පත් කර ගැනීමට උත්සාහ කරන බව දකුණේ පදනම් වූ යේමන රජයේ සෞදි පිටුබලය ලත් හමුදා ඉඟි කළහ.
යේමනයේ රතු මුහුදේ වෙරළ තීරයේ හවුති සටන්කාමීන් නාටකාකාර ලෙස ඉදිරියට පැමිණියේ ඉරාන විප්ලවවාදී ආරක්ෂකයින්ගේ සෘජු මඟ පෙන්වීම යටතේ බව රොයිටර් පුවත් සේවය බ්රහස්පතින්දා වාර්තා කළේය .
පසුගිය සතියේ ඉරානය හවුතිවරුන්ට සෞදි අරාබියට එරෙහි ප්රහාර තීව්ර කරන ලෙස පැවසූ අතර ඒ සඳහා ඔවුන්ට තවත් අරමුදල්, ආයුධ සහ ජ්යෙෂ්ඨ නිලධාරීන් පොරොන්දු වූ බව ඉරාන ආරංචි මාර්ග පැවසීය.
ඉරානය හවුතිවරුන් මිත්ර පාක්ෂිකයෙකු ලෙස විස්තර කරන නමුත් ඔවුන්ට හමුදා මඟ පෙන්වීම ප්රසිද්ධියේ ප්රතික්ෂේප කරයි.
හවුති හමුදා ප්රකාශක යාහියා සාරි පැවසුවේ, කලින් ප්රකාශයට පත් කරන ලද තහනමකට යටත්ව සෞදි යාත්රා හැර අනෙකුත් සියලුම නැව් සඳහා සමුද්රීය නාවික කටයුතු ආරක්ෂිතව පවතින බවයි.
මූලාශ්රය: රොයිටර්
