ඇමරිකානු හමුදා වෙත බැලස්ටික් මිසයිල ප්රහාර එල්ල කිරීමට ගත් උත්සාහයට පළිගැනීමක් ලෙස ඉරානයට එරෙහිව “දැඩි ප්රහාර රැල්ලක්” එල්ල කළ බව එක්සත් ජනපද හමුදාව පවසයි.
ජෝර්දානයේ ඇමරිකානු කඳවුරුවලට සහ හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නැව්වලට ඉරානය එල්ල කළ ප්රහාරයට ප්රතිචාර වශයෙන්, ඉස්ලාමීය විප්ලවවාදී ආරක්ෂක බලකායේ (IRGC) ඉලක්ක “දුසිම් ගණනකට” පහර දුන් බව සෙන්ට්කොම් පැවසීය.
ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය පැවසුවේ නවතම ප්රහාරවලින් කෙෂ්ම් දූපතේ අවුරුදු දෙකක දරුවෙකු ඇතුළු පුද්ගලයින් තිදෙනෙකු මිය ගිය බවත්, රටේ දකුණු හා බටහිර ප්රදේශවල අනෙකුත් ස්ථාන ද ප්රහාරවලට ලක් වූ බවත්ය.
ඉරාකයේ ඉරාන හිතවතුන් ඉලක්ක කර ගනිමින් පළමු වරට ප්රසිද්ධියේ ප්රකාශයට පත් කරන ලද ඒකාබද්ධ එක්සත් ජනපද-සෞදි ප්රහාර සමඟ ගැටුම පුළුල් වී ඇත.
මාස ගණනක් පුරා පැවති යුද්ධය නැවැත්වීමේ අරමුණින් අප්රේල් මාසයේ ඇති කරගත් සටන් විරාමය ජුනි මාසයේදී බිඳ වැටීමෙන් පසු ඉරානය සහ ඇමරිකා එක්සත් ජනපදය ප්රහාර සහ ප්රති-ප්රහාර උත්සන්න කිරීමේ නිරත වී ඇත.
එක්සත් ජනපදය ඉරාන වරායන් අවහිර කර ඉරාන ඉලක්කවලට බෝම්බ හෙළීම් සිදු කර ඇති අතර, ඉරානය මැද පෙරදිග පුරා රටවල ඇමරිකානු වත්කම්වලට මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා ප්රහාර එල්ල කර ඇති අතර ගල්ෆ් සහ අරාබි මුහුද සම්බන්ධ කරන ආර්ථික වශයෙන් වැදගත් හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ නැව් ගමනාගමනය ඉලක්ක කර ගෙන ඇත.
Axios පුවත් සේවය වාර්තා කළේ ට්රම්ප් සෞදි ආරක්ෂක අමාත්ය කාලිඩ් බින් සල්මාන් කුමරු හමුවූ බවත්, ඔහු සෞදි අරාබිය ආතතීන් සමනය කිරීමට අවශ්ය බව දැනුම් දුන් බවත්ය.
මේ අතර, ඩ්රෝන ප්රහාරයක් හේතුවෙන් වරායක ගින්නක් ඇති වූ බව ඊජිප්තු රජය පැවසීය. එක්සත් ජනපද මිත්ර පාක්ෂිකයෙකු වන ඊජිප්තුවට මීට පෙර යුද්ධය අතරතුර සෘජුවම ප්රහාර එල්ල වී නොමැත.
දින කිහිපයක සාපේක්ෂ සන්සුන් භාවයෙන් පසු ඇමරිකා-ඉරාන ගැටුම යළිත් ඇවිළී තිබේ. යම් ආකාරයක රාජ්ය තාන්ත්රික විසඳුමක් බලාපොරොත්තුවෙන් සාකච්ඡා නැවත ආරම්භ වීමත් සමඟ දින ගණනාවක් තිස්සේ දෙපාර්ශ්වයම ප්රහාර නතර කළහ. ට්රම්ප් ඒවා “ඉතා මිත්රශීලී සාකච්ඡා” ලෙස හැඳින්වුව ද, කිසිදු සාකච්ඡාවක් සිදු නොවන බව ටෙහෙරානය ප්රතික්ෂේප කළේය.
නමුත් අඟහරුවාදා ජෝර්දානයේ ඇමරිකානු කඳවුරකට ඉරාන මිසයිල ප්රහාරයක් එල්ල කිරීමෙන් පසුව, ට්රම්ප් ධවල මන්දිරයේ වාර්තාකරුවන්ට පළිගැනීමට සපථ කරමින් මෙසේ පැවසීය: “අපි ඔවුන්ට ඉතා දැඩි ලෙස පහර දෙන්නෙමු, මන්ද ඔවුන්ට පහර දීමට අපගේ වාරයයි. එය පැමිණෙන බව ඔවුන් දනී. ඔවුන් අපෙන් ඉල්ලා සිටියේ එය නොකරන ලෙසයි.”
එක්සත් ජනපද ප්රහාරවල නවතම රැල්ල බදාදා (බ්රහස්පතින්දා BST 01:00) ආරම්භ වූ අතර පැයක් පමණ පැවතුනි, Centcom එය “මැද පෙරදිග පදනම් කරගත් ඇමරිකානු හමුදාවන්ට ඊයේ ඉරාන ප්රහාර එල්ල කිරීමට ගත් උත්සාහයට බලගතු ප්රතිචාරයක්” ලෙස හැඳින්වීය. ඉරානයේ සියලුම මිසයිල බාධා කළ බව Centcom පැවසීය.
එක්සත් ජනපදයේ ප්රහාරය “හමුදා අණදෙන මධ්යස්ථාන, මිසයිල සහ ඩ්රෝන පහසුකම්, වෙරළබඩ නිරීක්ෂණ සහ ආරක්ෂක ස්ථාන සහ සමුද්රීය හැකියාවන්” ඉලක්ක කර ගත් බව ප්රහාර අවසන් වූ පසු සෙන්ට්කොම් ලිවීය.
ඉරාන රාජ්ය මාධ්ය ඒජන්සියක් වන ඉරිබ් වාර්තා කළේ තෙල් කර්මාන්තයේ කේන්ද්රස්ථානය වන කෙෂ්ම් සහ අබාදාන් දූපත් ද ප්රහාරයට ලක් වූ ප්රදේශ අතර වන බවයි.
“කෙෂ්ම් හි චා ටැන්ගු අසල්වැසි ප්රදේශයේ නේවාසික නිවසකට එල්ල වූ ඇමරිකානු ප්රහාරයකින් එකම පවුලේ සාමාජිකයින් තිදෙනෙකු මිය ගියේය: පියා, මව සහ ඔවුන්ගේ අවුරුදු 2ක දරුවා,” හෝර්මොස්ගන් වෛද්ය විද්යා විශ්ව විද්යාලය උපුටා දක්වමින් ෆාර්ස් වාර්තා කළේය.
දිවයිනේ දකුණේ ජීවත් වන වයස අවුරුදු 30ක මිනිසෙක් බීබීසී පර්සියානු සේවයට පැවසුවේ “මෙහි දේවල් වඩ වඩාත් භයානක වෙමින් පවතින” නිසා තමන් ටෙහෙරානයට යන බවයි.
“අපේ අන්තර්ජාල තත්ත්වය අවුල් සහගතයි. අද උදෑසන සිට කිහිප වතාවක්ම විදුලිය විසන්ධි වී තිබෙනවා. අද පාන්දර 03:40 ඉඳන් ලොකු පිපිරුම් හඬක් ඇහෙනවා. අපි අසරණයි.” ඔහු පැවසුවේය.
මේ අතර, ජෝර්දානයේ සන්නද්ධ හමුදා පැවසුවේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති රාජධානියේ භූමිය ඉලක්ක කරගත් ඉරාන මිසයිල පහක් සාර්ථකව බිම හෙළූ බවයි.
අඟහරුවාදා, IRGC පැවසුවේ “ඇමරිකානු ළමා ඝාතක හමුදාවේ ආක්රමණශීලී ක්රියාවන්ට ප්රතිචාර වශයෙන්” ජෝර්දානයේ එක්සත් ජනපද ගුවන් කඳවුරක් සහ අණදෙන මධ්යස්ථානයක් ඉලක්ක කළ බවයි.
හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ ඉන්ධන නෞකා තුනක් “අනතුරු ඇඟවීම් නොසලකා හැර” ගල්ෆ් ජල මාර්ගය හරහා “අනාරක්ෂිත සහ නීති විරෝධී මාර්ගයක” යාත්රා කිරීමෙන් පසු නාවික හමුදා ප්රහාර එල්ල කළ බව ද එහි සඳහන් විය.
පසුගිය සිකුරාදා, ට්රම්ප් අඛණ්ඩව රාත්රී 13ක් පුරා පැවති දැඩි බෝම්බ හෙලීමේ මෙහෙයුමක් අත්හිටුවන ලදී. ඉරාන ආයුධ සහ හමුදා ස්ථාන ඉලක්ක කරගත් බව එක්සත් ජනපදය පැවසීය. විශාල පිරිසක් මිය ගිය බව වාර්තා විය.
“පසුගිය පැය 72 තුළ IRGC විසින් මෙහෙයවන ලද ගුවන් ඩ්රෝන ප්රහාර 30කට අධික සංඛ්යාවකට දැඩි ප්රතිචාරයක් ලෙස, එක්සත් ජනපද-සෞදි ඒකාබද්ධ ප්රහාර නැගෙනහිර ඉරාකය පුරා ත්රස්තවාදී සැපයුම් සහ අවි ස්ථාන කිහිපයකට පහර දුන්” බව අඟහරුවාදා සෙන්ට්කොම් පැවසීය.
ඉරානයේ පිටුබලය ලත් ෂියා මිලීෂියා කණ්ඩායම් විසින් ආධිපත්යය දරන ඉරාකයේ පැරාමිලිටරි ජනප්රිය බලමුලු ගැන්වීමේ බලකාය (PMF), එක්සත් ජනපද-සෞදි අරාබිය තම කඳවුරුවලට එල්ල කළ ප්රහාරවලින් අවම වශයෙන් එහි සාමාජිකයින් 20 දෙනෙකු මිය ගොස් ඇති බව පැවසීය.
ඉරාක ජනාධිපති කාර්යාලය පැවසුවේ පීඑම්එෆ් කඳවුරුවලට බෝම්බ හෙළීම හෙළා දකින බවත් එය “පිළිගත නොහැකි ප්රහාරයක් සහ ඉරාකයේ ස්වෛරීභාවය අමු අමුවේ උල්ලංඝනය කිරීමක්” බවත්ය.
නමුත් ට්රම්ප් ෆොක්ස් නිව්ස් වෙත පැවසුවේ මෙම ප්රහාර “ඉරාක රජය සමඟ සම්බන්ධීකරණය කර ඇති” බවයි.
ප්රමුඛ සුන්නි මුස්ලිම් බලවතා ලෙස තමන්ව සලකන සෞදි අරාබිය සහ විශාලතම ෂියා මුස්ලිම් රට වන ඉරානය දශක ගණනාවක් තිස්සේ කලාපීය ආධිපත්යය සඳහා අරගලයක පැටලී සිටිති.
බීබීසී ඇසුරිණි.
