ඉස්ලාමීය ජනරජයට එල්ල වූ ඇමරිකානු ගුවන් ප්රහාරවලට ප්රතිචාර වශයෙන් ඉරානය අද (ඉරිදා) බහරේනය සහ කුවේට් ඉලක්ක කර ගනිමින් ඩ්රෝන සහ මිසයිල ප්රහාර දියත් කළ අතර, වොෂින්ටනය සිය ප්රහාර දිගටම කරගෙන ගියහොත් යුද්ධය අවසන් කිරීම සඳහා වන සාකච්ඡා “සම්පූර්ණයෙන්ම නතර” විය හැකි බවට තර්ජනය කළේය.
ඉරානයේ සෘජු අධීක්ෂණයකින් තොරව, කලක් ලෝකයේ තෙල් හා ස්වාභාවික ගෑස් වලින් පහෙන් එකක් රැගෙන ගිය හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය නැවත විවෘත කිරීමට ගත් උත්සාහයන් දැන් කලාපය ග්රහණය කර ගනිමින් ඇති වූ ගැටුමට හේතු විය. එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාව විසින් අධීක්ෂණය කරන ලද බහුජාතික සමුද්රීය ආයතනයක් සෙනසුරාදා පැවසුවේ, ඕමානය අසල හෝමූස් සමුද්ර සන්ධියේ මාර්ගයක් පුළුල් කර, ටෙහෙරානය සමඟ නව මෙහෙයුම් ස්ථානයක් පිහිටුවන බවයි.
යුද්ධයෙන් පසු සමුද්ර සන්ධිය පාලනය කළ යුත්තේ තමන් පමණක් බව ඉරානය අවධාරණය කරයි. එය දශක ගණනාවක් තිස්සේ ලෝකයේ පැවති මතය උඩු යටිකුරු කළේය. මෑත දිනවල ඕමාන් මාර්ගය හරහා ගමන් කරන යාත්රාවලට ටෙහෙරානය දෙවරක් ප්රහාර එල්ල කර තිබේ.
සෙනසුරාදා අලුයම නෞකාවකට එල්ල වූ ප්රහාරයකින් පසු, ඉරිදා අලුයම, එක්සත් ජනපද හමුදාවේ මධ්යම අණදෙන නිලධාරියා ඉරාන හමුදා “නිරීක්ෂණ යටිතල පහසුකම්, සන්නිවේදන පද්ධති, ගුවන් ආරක්ෂක ස්ථාන, ඩ්රෝන් ගබඩා පහසුකම් සහ බිම්බෝම්බ ඉවත් කිරීමේ හැකියාවන්” ප්රහාර එල්ල කළ බව පැවසීය. ඉරාන ප්රහාරය එල්ල වූ, පැනමා ධජය සහිත එම නෞකාව කටාර් රාජ්ය බලශක්ති සමාගම සඳහා බොරතෙල් රැගෙන ගියේය.
සමාජ මාධ්ය සටහනක ට්රම්ප් පැවසුවේ, “සටන් විරාම ගිවිසුම උල්ලංඝනය කිරීම නිසා එක්සත් ජනපදය ඉරාන මිසයිල සහ ඩ්රෝන් ගබඩා ස්ථාන සහ වෙරළබඩ රේඩාර් ස්ථාන වෙත නැවතත් පහර දුන්” බවයි. එක්සත් ජනපදයට තවදුරටත් සාධාරණ වීමට නොහැකි විය හැකි “සහ මිලිටරිමය වශයෙන් කාර්යය සම්පූර්ණ කිරීමට බල කෙරෙනු ඇති” බවට ඔහු අනතුරු ඇඟවීය.
“එහෙම වුණොත්, ඉරාන ඉස්ලාමීය ජනරජය තවදුරටත් නොපවතිනු ඇත!” ට්රම්ප් Truth Social හි ලිවීය.
මෙම සිදුවීම මීට දින කිහිපයකට පෙර සිදු වූ සමාන සිදුවීමකින් පසුව සිදු වූ අතර, බ්රහස්පතින්දා ඉරාන ඩ්රෝන යානයක් ඕමාන වෙරළට ඔබ්බෙන් වූ වෙළඳ නෞකාවකට පහර දුන් අතර, එක්සත් ජනපද හමුදාව ප්රහාරවලින් පළිගත්තේය.
නැව් ලුහුබැඳීමේ වෙබ් අඩවි වලට අනුව, ඉරානය පහර දුන් පැනමා නෞකාව සතිය මුලදී කටාර් තෙල් නිධියකින් පිටත් වී හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධියේ අනෙක් පැත්තේ ඕමාන් බොක්කෙහි පිහිටි එක්සත් අරාබි එමීර් රාජ්යයේ වරායක් වෙත ගමන් කරමින් සිටියේය.
ඉරානය විසින් අනුමත කරන ලද තමන්ගේම මුහුදු සීමාව හරහා දිවෙන මාර්ගයට විකල්පයක් ලෙස ඕමානයේ වෙරළට ආසන්නව ස්ථාපිත මාර්ගයක් භාවිතා කිරීමට එය උත්සාහ කරන බවක් පෙනෙන්නට තිබුණි.
“ඉරානයට සටන් විරාම ගිවිසුමට ගරු කිරීමට අවස්ථාවක් ලැබුණා” නමුත් ඔවුන්ගේ හමුදා නෞකාවට පහර දුන් විට “අපි ක්ෂණිකව ප්රහාර එල්ල කිරීමට තීරණය කළා” යැයි එක්සත් ජනපද හමුදාව පැවසීය.
ඉරිදා අලුයම ඇමරිකානු ප්රහාරවලින් පසු, කුවේට් හමුදාව පැවසුවේ ගුවන් ආරක්ෂක පද්ධති මගින් ඉරාන ඩ්රෝන යානා සහ මිසයිල විනාශ කළ බවයි. කිසිදු හානියක් පිළිබඳව එය ක්ෂණික තොරතුරු ඉදිරිපත් කළේ නැත. කුවේටය ප්රධාන ඇමරිකානු හමුදා කඳවුරකට නිවහන වේ.
බහරේනයේ විදේශ අමාත්යාංශය නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේ “ඉරාන ප්රහාරය ක්ෂණික ක්රියාවක් හෝ හුදකලා සිදුවීමක් නොවන බවයි”.
බහරේනය එක්සත් ජනපද නාවික හමුදාවේ 5 වන බලඇණියේ නිවහන වන අතර, යුද්ධය අතරතුර එහි කඳවුර නැවත නැවතත් ප්රහාරවලට ලක් විය.
කුවේටයේ අල් අසාද් ගුවන් කඳවුර ඉලක්ක කර ගත් බව පවසමින් ඉරාන ආරක්ෂක හමුදාව මෙම ප්රහාර දෙකෙහිම වගකීම භාර ගත්තේය.
“සටන් විරාමය උල්ලංඝනය කිරීම … අඛණ්ඩ ක්රියාවලීන් සම්පූර්ණයෙන්ම නතර කිරීමට හේතු වන බව සතුරාට දන්වන්න,” ඉරාන ආරක්ෂක හමුදාව තවදුරටත් පැවසීය.
ඉරානයේ බැලස්ටික් මිසයිල අවි ගබඩාව පාලනය කරන ආරක්ෂක අංශය, උත්තරීතර නායක අයතුල්ලා මොජ්තාබා කමේනිට පමණක් වගකිව යුතු අතර දැන් ඉස්ලාමීය ජනරජය තුළ ඊටත් වඩා විශාල බලපෑමක් ඇති කරන බව සැලකේ.
FOX 40 ඇසුරිණි
