ඉන්දියානු සාගරයේ පුළුල් වන ගැටුමට මැදිව සිටි ඉරාන නාවිකයින් 200කට වැඩි පිරිසක් බේරා ගැනීමට සහ ඔවුන්ට සහාය වීමට පියවර ගැනීමෙන් පසු ශ්රී ලංකාව ජාත්යන්තර විශ්ලේෂකයින්ගේ සහ සමාජ මාධ්ය විචාරකයින්ගේ ප්රශංසාවට ලක්ව ඇති අතර, බොහෝ දෙනෙක් එම ප්රතිචාරය ධෛර්ය සම්පන්න සහ ප්රතිපත්තිගරුක එකක් ලෙස හඳුන්වති.
පසුගිය බදදා (04) ශ්රී ලංකාවේ වෙරළට ඔබ්බෙන් එක්සත් ජනපදය ඉරාන යුද නෞකාවක් වන IRIS Dena ගිල්වා දැමීමෙන් පසුව ශ්රී ලංකා රජය දිවි ගළවා ගත් නාවිකයින් බේරා ගැනීමට පියවර ගත්තේය. මෙම ප්රහාරය දෙවන ලෝක යුද්ධයෙන් පසු සබ්මැරීනයක් මතුපිට යුද නෞකාවක් ගිල්වා දැමූ දුර්ලභ අවස්ථාවන්ගෙන් එකක් සනිටුහන් කළ අතර ඉරානයට එරෙහි එක්සත් ජනපද-ඊශ්රායල යුද්ධයේ පුළුල් වන විෂය පථය ඉස්මතු කළේය. ප්රහාරයෙන් පසු ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව නැවියන් 32 දෙනෙකු බේරා ගත් අතර 87 දෙනෙකුගේ මළ සිරුරු සොයා ගත්තේය.
ඉහළ යන භූ දේශපාලනික ආතතීන් මධ්යයේ වුව ද, දින කිහිපයකට පසු දෙවන ඉරාන නෞකාවක් වන IRIS Bushehr ශ්රී ලංකා මුහුදු සීමාව අසල රැඳී සිටිය දී ආධාර පැතූ විට ශ්රී ලංකා රජය එහි මානුෂීය ප්රවේශය දෙගුණ කළේය.
ඉරාන නෞකාවක් වන IRIS Bushehr හි එන්ජිමක් ක්රියා විරහිත වීමෙන් පසු ඉරාන නිලධාරීන් සහ නෞකාවේ කපිතාන්වරයා සමඟ සාකච්ඡා කිරීමෙන් පසු බලධාරීන් එය පාලනය කිරීමට තීරණය කළ බව ශ්රී ලංකා ජනාධිපති අනුර කුමාර දිසානායක පැවසීය.
“මෙය සාමාන්ය තත්වයක් නොවන බව අප තේරුම් ගත යුතුයි. එය එක් පාර්ශ්වයකට අයත් නෞකාවක් අපගේ වරායට ඇතුළු වීමට කළ ඉල්ලීමක්. ජාත්යන්තර ගිවිසුම් සහ සම්මුතීන්ට අනුව අප එය සලකා බැලිය යුතුයි,” ඔහු මාධ්යවේදීන්ට පසුගිය සිකුරාද (06) ජනපතිවරයාX හි මෙසේ ලිවීය: “යුද්ධවලදී කිසිදු සිවිල් වැසියෙකු මිය නොයා යුතුය. අපගේ ප්රවේශය වන්නේ සෑම ජීවිතයක්ම අපගේම ජීවිතය තරම්ම වටිනා බවයි.”
පෙර ඉරාන මාධ්ය වාර්තාවල IRIS බුෂෙහර් නෞකාව නාවික සැපයුම් නෞකාවක් ලෙස විස්තර කර තිබූ අතර එයට හෙලිකොප්ටර් පෑඩ් ද තිබුණි.
මෙම සිදුවීමට පෙර, ඉරාන යුද නෞකාව මෑතකදී ඉන්දියාවේ විශාකාපට්නම් හි පැවති මිලාන් 2026 බහුජාතික නාවික අභ්යාස සහ බලඇණි සමුළුවකට සහභාගී වී තිබුණි.
සමාජ මාධ්ය තුළ, විචාරකයින් ශ්රී ලංකාවේ ගලවා ගැනීමේ මෙහෙයුම පිළිබඳ වාර්තා පුළුල් ලෙස බෙදා ගත් අතර, ඉරාන නෞකාවක් වන IRIS Dena වෙතින් ලැබුණු ආපදා ඇමතුමට නාවික හමුදාව දැක්වූ කඩිනම් ප්රතිචාරය ඉස්මතු කළේය.
භූ දේශපාලනික විචාරකයෙකු වන කාල් ෂා, ආරක්ෂිත වරායක් සැපයීම සහ නැවියන් බේරා ගැනීම සම්බන්ධයෙන් ශ්රී ලංකාව “ඉන්දියානු සාගරයේ සැබෑ ආරක්ෂකයා” ලෙස ප්රශංසා කළ අතර, වෙනත් තැන්වල නිහඬතාවය විවේචනය කළේය.
තවත් සමාජ මාධ්ය පරිශීලකයෙක් එය “මනුෂ්යත්වය කෙබඳුද” යනුවෙන් හැඳින්වූ අතර, කිසිදු දේශපාලනයකින් තොරව, ජීවිත බේරා ගැනීම සඳහා පමණක් ක්රියාමාර්ග ගනිමින් නැව් සහ ගුවන් යානා වහාම යෙදවීම ගැන ශ්රී ලංකාවට ස්තූති කළේය.
ගාල්ලේ සිට නාවික සැතපුම් 19ක් පමණ දුරින් පිහිටි IRIS Dena නෞකාවෙන් දිවි ගලවා ගත් 32 දෙනෙකු ශ්රී ලංකා නාවික හමුදාව විසින් බේරා ගැනීමේ පළමු නිල දර්ශන සහ ඡායාරූප මාධ්යවේදී රංග සිරිලාල් විසින් X හි බෙදා ගත්තේය.
“මෙය ඉන්දියානු සාගරයේ අපගේ සෙවීම් සහ මුදාගැනීමේ ප්රදේශය තුළ පිහිටා ඇති බැවින්, අපගේ ජාත්යන්තර බැඳීම් යටතේ අපි ආපදා ඇමතුමට ප්රතිචාර දැක්වුවෙමු,” ශ්රී ලංකා නාවික හමුදා ප්රකාශක බුද්ධික සම්පත් AFP වෙත පැවසීය.
IRIS බුෂෙහර් නෞකාවේ නාවිකයින් පළමුව කොළඹ වරායට ගෙන එන බවත්, පසුව නෞකාව දිවයිනේ නැගෙනහිර වරායකට ගෙන යන බවත් නාවික හමුදා මාධ්ය ප්රකාශකවරයා පැවසුවේය.
ඔහු පැවසුවේ, වෛද්ය පරීක්ෂණ සහ ආගමන ක්රියා පටිපාටිවලින් පසු නාවිකයින් වැලිසර නාවික කඳවුරට රැගෙන යන බවයි.
වඩ වඩාත් ධ්රැවීකරණය වෙමින් පවතින ජාත්යන්තර පරිසරයක, ගැටුම වටා ඇති දේශපාලනය කුමක් වුවත්, විපතට පත් නාවිකයින්ට උපකාර කළ යුතුය යන දිගුකාලීන සමුද්රීය මූලධර්මය එවැනි ක්රියාමාර්ග මගින් තහවුරු කරන බව නිරීක්ෂකයෝ පවසති.
මූලාශ්රය – trtworld.com
