යේමනයේ හවුති කැරලිකරුවන් ඊශ්රායලයට ප්රහාර එල්ල කරන අතරතුර, ඇමරිකානු මධ්යම අණදෙන නිලධාරියා ඊයේ (සෙනසුරාදා) නිවේදනය කළේ මැරීන් භටයින් 2,500ක් පමණ රැගත් ඇමරිකානු නාවික නෞකාවක් මැද පෙරදිගට පැමිණ ඇති බවයි.
එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය ඉරානයට ප්රහාර එල්ල කිරීමෙන් පසු මැද පෙරදිගට යෙදවීමට නියෝගය ලැබුණු විට, ප්රහාරක නෞකාවක් වන USS Tripoli තායිවානය අවට ප්රදේශයේ අභ්යාස පවත්වමින් සිටියේය.
නාවික භටයින් පැමිණීමට පෙර, එක්සත් ජනපද හමුදාව වසර 20කට වැඩි කාලයක් තුළ කලාපයේ විශාලතම ඇමරිකානු හමුදාව ගොඩනඟා තිබූ අතර, එයට ගුවන් යානා ප්රවාහන නෞකා දෙකක්, තවත් යුද නැව් කිහිපයක් සහ භටයින් 50,000ක් පමණ ඇතුළත් විය.
එක්සත් ජනපද රාජ්ය ලේකම් මාර්කෝ රුබියෝ සිකුරාදා පැවසුවේ එක්සත් ජනපදයට “කිසිදු භූමි භට පිරිසක් නොමැතිව” තම අරමුණු සපුරා ගත හැකි බවයි. නමුත් ට්රම්ප් “බහුවිධ හදිසි අවස්ථා සඳහා සූදානම් විය යුතු” බවත්, “ජනාධිපතිවරයාට උපරිම විකල්පය සහ හදිසි අවස්ථා මතු වුවහොත් ඒවාට අනුවර්තනය වීමට උපරිම අවස්ථාව ලබා දීමට” ඇමරිකානු හමුදා සූදානම් බවත් ඔහු පැවසීය.
පාලන තන්ත්ර වෙනසක් ඇති කිරීමට සහ ඉරානය න්යෂ්ටික අවි සංවර්ධනය කිරීම නැවැත්වීමට පෙබරවාරි මාසයේදී ඉරානයට පහර දුන් බව එක්සත් ජනපදය සහ ඊශ්රායලය පවසයි.
එතැන් සිට ඉරානය ඊශ්රායලයට සහ ඇමරිකානු කඳවුරු සහිත අසල්වැසි ගල්ෆ් රටවලට පළිගැනීමේ ප්රහාර දියත් කර ඇති අතර, ආර්ථික පීඩන උපක්රමයක් ලෙස ගෝලීය තෙල්වලින් සියයට 20ක් පමණ ගමන් කරන උපායමාර්ගික හෝමූස් සමුද්ර සන්ධිය සම්පූර්ණයෙන් ලෙස අවහිර කර ඇත.
ඊට අමතරව, ලෙබනනයේ සහ ඉරාකයේ ඉරාන පිටුබලය ලත් මිලීෂියා කණ්ඩායම් ද ඊශ්රායලයට පහර දීමට එක්වී ඇත.
පසුගිය සිකුරාදා රාත්රියේ සහ සෙනසුරාදා උදෑසන වන විට, තවත් ප්රොක්සි කණ්ඩායමක් වන යේමනයේ හූති කැරලිකරුවන්, තමන් සටනට එක් වූ බවත් ඊශ්රායලයට ප්රහාර දියත් කළ බවත් නිවේදනය කළහ.
කලාපය කම්පනයට පත් කර ගෝලීය ආර්ථිකය කැළඹූ යුද්ධයට කැරලිකරුවන් එක්වන බවට හූති කැරලිකරුවන් නොපැහැදිලි ප්රකාශයක් කිරීමෙන් පැය කිහිපයකට පසුව මෙම ප්රහාරය එල්ල විය.
ඊශ්රායලය මිසයිල බිම හෙළූ බව පැවසූ නමුත්, ටෙහෙරානයේ සහාය ලබන කැරලිකාර කණ්ඩායම නැවතත් රතු මුහුදේ කොරිඩෝව හරහා ගමන් කරන වාණිජ නැව් ඉලක්ක කරනු ඇතැයි යන බිය මෙම ප්රහාරවලින් මතු වේ.
2014 සිට හවුතිවරු යේමනයේ අගනුවර වන සානා අල්ලාගෙන සිටින අතර මේ දක්වා යුද්ධයෙන් වැළකී සිටියහ. 2015 දී පිටුවහල් කරන ලද යේමනයේ රජය වෙනුවෙන් කණ්ඩායමට එරෙහිව යුද්ධයක් දියත් කළ සෞදි අරාබිය සමඟ කැරලිකරුවන් වසර ගණනාවක් තිස්සේ නොසන්සුන් සටන් විරාමයක් පවත්වා ඇත.
ඊශ්රායල-හමාස් යුද්ධය අතරතුර, හවුතිවරු මිසයිල සහ ඩ්රෝන යානා මගින් රතු මුහුදේ නාවික ගමනාගමනයට බාධා කළ අතර, එමඟින් එක්සත් ජනපදය ඔවුන්ට එරෙහිව සති ගණනාවක් පුරා ප්රහාර දියත් කිරීමට පෙළඹුණි.
එක්සත් ජාතීන්ගේ සංක්රමණ සඳහා වූ ජාත්යන්තර සංවිධානය සිකුරාදා පැවසුවේ, ගැටුම ආරම්භයේ සිට ඉරානයේ රෝහල් සහ 180,000ක නිවාස ඇතුළුව සිවිල් ගොඩනැගිලි 82,000කට ඇමරිකානු-ඊශ්රායල ප්රහාරවලින් හානි සිදුවී ඇති බවයි.
“මෙම යුද්ධය දිගටම පැවතුනහොත්, අපි වඩාත් පුළුල් මානුෂීය ව්යසනයක අවදානමට ලක් වෙමු,” නෝර්වීජියානු සරණාගත කවුන්සිලයේ මහලේකම් ජෑන් එග්ලන්ඩ් නිවේදනයක් නිකුත් කරමින් කියා සිටියේය. “මිලියන ගණනකට දේශසීමා හරහා පලා යාමට සිදුවිය හැකි අතර, එමඟින් දැනටමත් අධික ලෙස ව්යාප්ත වී ඇති කලාපයකට දැවැන්ත පීඩනයක් එල්ල වේ.”
ඉරානයේ 1,900කට වැඩි පිරිසක් මිය ගොස් ඇති අතර, ලෙබනනයේ 1,100ක්, ඉරාකයේ 80ක්, ඊශ්රායලයේ 19ක්, ලෙබනනයේ ඊශ්රායල සොල්දාදුවන් හතර දෙනෙකු මිය ගොස් ඇති අතර කලාපය පුරා අවම වශයෙන් ඇමරිකානු හමුදා භටයන් 13 දෙනෙකු මිය ගොස් ඇති බවත් නිල වශයෙන් තහවුරු කර ඇත.
මූලාශ්රය: CBC ප්රවෘත්ති
