මැදපෙරදිග ගැටුම් හේතුවෙන් ඇති වූ වත්මන් අර්බුදයෙන් ශ්රී ලංකාව යථා තත්ත්වයට පත් වුව ද, සීමිත සංචිත සමඟ, අනාගතයේ දී ඇතිවිය හැකි අභ්යන්තර හා බාහිර බලපෑම්වලට මුහුණ දීමේදී රට ඉතා දුර්වල වනු ඇතැයි ප්රසිද්ධ ආර්ථික විද්යාඥ තලාල් රාෆි සිය කනස්සල්ල පළ කර තිබේ.
මැදපෙරදිග කලාපයේ උත්සන්න වන ගැටුම්වල ප්රතිඵලයක් ලෙස ශ්රී ලංකාව ද විවිධ බලපෑම්වලට මුහුණ දෙන සන්දර්භය තුළ, මෙම ගැටුම් මධ්යයේ රටේ ආර්ථික තත්ත්වය සහ ඉදිරි දිනවලදී ඇති විය හැකි බලපෑම් පිළිබඳව තලාල් රාෆි සිය නිල X වෙබ් අඩවියේ සටහනක් තබා ඇති අතර, ඔහු තවදුරටත් මෙසේ පැවසීය:
මැදපෙරදිග යුද්ධය තවත් මාස 12ක් පැවතුනත්, ඉන්ධන මිල ඩොලර් 100 ට වඩා ඉහළ ගියත්, ශ්රී ලංකාවට දැනට ඇති සංචිත සමඟ එය සුමටව කළමනාකරණය කළ හැකිය. කෙසේ වෙතත්, මෙම ගෝලීය තත්වයන්ගේ බලපෑම් ඉහළ ඉන්ධන ආනයන නිසා පමණක් නොව, තවත් බොහෝ ආකාරවලින් ද සිදුවනු ඇත. ශ්රී ලංකාවේ විදේශ විනිමය සංචිතවලින් විශාල කොටසක් මැදපෙරදිග රටවල් මත රඳා පවතී.
මේ අතර, Goldman Sachs (ලොව විශාලතම ආයෝජන බැංකුව) ඇස්තමේන්තු කර ඇත්තේ වත්මන් තත්වයන් යටතේ මැදපෙරදිග ඉන්ධන නොවන දේශීය නිෂ්පාදනය සියයට 5කින් පමණ හැකිලෙනු ඇති බවයි. මෙම මැදපෙරදිග රටවල් ඔවුන්ගේ ආහාර අවශ්යතාවයෙන් සියයට 80ක් සහ ජල අවශ්යතාවයෙන් සියයට 85ක් සඳහා ආනයනය සහ ලවණ ඉවත් කිරීම මත විශ්වාසය තබති. මෙය ශ්රී ලංකාවට මැදපෙරදිගින් ලැබෙන ආසන්න වශයෙන් ඩොලර් බිලියන 4ක ආදායමට බෙහෙවින් බලපානු ඇත.
ඒ හා සමානව, ශ්රී ලංකාවට පැමිණෙන සංචාරකයින්ගෙන් තුනෙන් එකක් මැදපෙරදිග ගුවන් මාර්ග හරහා පැමිණේ. මෙම තත්වය තුළ, ගුවන් යානා ඇතුළු ගුවන් සේවා උපකරණ සඳහා ඉන්ධන මිල දෙගුණ කිරීම ශ්රී ලංකාවට බෙහෙවින් බලපානු ඇත.
ඊළඟට, ශ්රී ලංකාවේ පොහොර ආනයනයෙන් සියයට 20ක් මැදපෙරදිගින් සහ සියයට 50ක් චීනයෙන් ආනයනය කෙරේ. කෙසේ වෙතත්, චීනය විසින් පොහොර අපනයනය සඳහා දැනට පනවා ඇති සියයට 50ක සීමාවන් ශ්රී ලංකාවට අහිතකර ලෙස බලපානු ඇත. එපමණක් නොව, පොහොරවලින් තුනෙන් එකක් හෝර්මුස් සමුද්ර සන්ධිය හරහා පැමිණෙන බැවින්, පොහොර මිල වැඩිවීම දිගටම පවතිනු ඇත.
එපමණක් නොව, මෑත කාලයේ බටහිර රටවල ආර්ථික වර්ධනය මන්දගාමී වී ඇති බැවින්, ශ්රී ලංකාවේ පරිභෝජනය පදනම් කරගත් අපනයන ද පහත වැටෙනු ඇත.
එපමණක් නොව, 2028 වන විට ශ්රී ලංකාවේ ණය ආපසු ගෙවීම් ඩොලර් බිලියනයක් පමණ දක්වා ඉහළ යනු ඇතැයි අපේක්ෂා කරන බැවින්, මෙය රටේ ණය තිරසාරභාවය ප්රශ්න කරනු ඇත. එබැවින්, අඩු සංචිත සහිතව වත්මන් අර්බුදයෙන් අප ගොඩ ආවත්, අනාගතයේදී ශ්රී ලංකාව අභ්යන්තර හා බාහිර බලපෑම්වලට මුහුණ දීමට ඉතා අවදානමට ලක් වනු ඇතැයි ආර්ථික විද්යාඥ තලාල් රාෆි සිය කනස්සල්ල පළ කළේය.
